1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. 'Yıkıntılar, yıkıntılar arasında kalan cesetler...'
'Yıkıntılar, yıkıntılar arasında kalan cesetler...'

'Yıkıntılar, yıkıntılar arasında kalan cesetler...'

Yaşanan savaşın ardından harabeye dönen Kobanê'de yeniden inşa çalışmaları devam ederken, kentte yaşanan büyük tahribatlar hazırlanan raporlarla açığa çıkmaya devam ediyor.

A+A-
Yaşanan sorunların başında gelen sağlık alanında hazırlanan raporda, barınma, beslenme, atıklar, temiz suya erişim vb. sorunların yanında sağlık kurumları, sağlık çalışanları, tıbbi malzeme, tıbbi donanım, organizasyon açısından yetersizlikler mevcuttur. Hem koruyucu hizmetler hem de tedavi edici hizmetlerin sağlanması açısından hiçbir altyapının kalmadığı ifade ediliyor.
 
 
Yine temiz içme suyu ve kullanma suyu, atıklar (kanalizasyon ve çöp bertarafı), yıkıntılar, yıkıntılar arasında kalan cesetler, vektörler ve kemiriciler vb. çevre sağlığı açısından acil önlem gereken durumlara dikkat çekiliyor.
 
 
DAİŞ saldırılarının ardından özgürleştirilen Kobanê, yaralarını sarmaya çalışıyor. Kentte yeniden inşa çalışmaları sürerken, Diyarbakır'da düzenlenen "Kobanê Yeniden İnşa Konferansı" ile çalışmalar da hız kazandı. Yaşanan sorunların konu konu raporlaştırılırken, söz konusu sorunlar da aşama aşama çözülmeye çalışılıyor. Yaşanan tahribatlardan biri de şüphesiz sağlık alanı. DTK bileşeni sağlık kurumları tarafından hazırlanan raporda, yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri yer alıyor. Hazırlanan raporda kırsaldaki sağlık birimlerinde tahribat bulunmadığı, ancak şehirde bir özel hastanenin tamamen yıkıldığı, bir özel hastanenin yağmalandığı ve sadece bir hastanenin nispeten işlevsel olabilecek durumda olduğu belirtildi.
 
 
Bu hastanenin ise kötü koşullardaki 1 ameliyathane ve yaklaşık 20 yatağıyla savaş sonrası dönemde hızla açıldığı ifade edilirken, hizmetin paralı olarak verildiği ve tüm bunlarla beraber özellikle savaşın son döneminde açılan, yaralıların ilk müdahaleleri için kurulan ve bir okulun bodrum katının dönüşümü ile elde edilen, tek göz ameliyathane ve 12 kişilik servisten oluşan tedavi edici birim herşeye rağmen önemli işlev üstlendiği, ancak fiziksel koşulların son derece kötü durumda olduğu kaydedildi.
 
'Koruyucu ve tedavi edici hizmetler sağlanamıyor'
 
 
Raporda yer alan bazı tespitler şöyle: "Yaralıların kabul edildiği hastane olarak kullanılan yer; alt yapı, sağlık emek gücü ve donanım açısından yetersizdir. Ameliyathane steril değil. Su drenaj sistemi bulunmamakta ve havalandırma eksik durumdadır. Güç kaynağı yetersizdir.
 
 
Kobanê'ye hızlı geri dönüş, hem acil hem de uzun vadeli sorunları içerisinde taşımaktadır. Barınma, beslenme, atıklar, temiz suya erişim vb. sorunların yanında sağlık kurumları, sağlık çalışanları, tıbbi malzeme, tıbbi donanım, organizasyon açısından yetersizlikler mevcuttur. Hem koruyucu hizmetler (kadın, bebek, çocuk sağlığı, çevre sağlığı) hem de tedavi edici hizmetlerin sağlanması açısından hiçbir altyapı kalmamıştır. Temiz içme suyu ve kullanma suyu, atıklar (kanalizasyon ve çöp bertarafı), yıkıntılar, yıkıntılar arasında kalan cesetler, vektörler ve kemiriciler vb. çevre sağlığı açısından acil önlem gereken durumlar mevcuttur.
 
 
Kanalizasyon sistemi kentin sağlam kalan batı yakası dışında yıkılmıştır. Daha önceden kanalizasyon atık alanı olan bölge vektör üremesi açısından riskler barındırmaktadır.
Su şebekesinin hasar durumu belirsizdir. Su kaynağının daha önce planlanan köylerden getirilmesi içme suyu problemini çözebilecektir ancak şebeke nedeniyle şehrin önemli bir kısmına su verilememektedir. Kesintili su verilmesi nedeniyle şehrin yıkılan bölgelerine su verilmesi sağlık açısından ciddi tehdit potansiyeli taşımaktadır.
 
'Yıkıntıların kaldırılması ve cesetlerin çıkarılması yetersizlikler mevcut'
 
Raporun devamında söz konusu tespitler şöyle sıralanıyor: "Atıkların bertaraf edilmesi konusunda, su hacminin azalması nedeniyle sazlıklar oluşmuş, sivrisinek çoğalması için uygun ortam yaratmıştır. Isınmada kullanılan mazota bağlı kentte ciddi hava kirliliği mevcuttur. Yıkıntıların kaldırılması ve cesetlerin çıkarılması konusunda donanım açısından ciddi yetersizlikler mevcuttur. Mayınlar sağlık açısından ciddi tehdittir. İnsani, tıbbi yardımın kesintiye uğratılması politikaları sağlık açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır. Gıda maddelerine erişimle ilgili yetersizlikler sürmektedir.
 
 
Geri dönen Kobanê'nilerin yerleşimleri ile ilgili ciddi sıkıntılar vardır. Kalabalık aileler veya sağlam olmayan yapılarda kalma zorunluluğu önemli riskler içermektedir. Sağlıkla ilgili organizasyon (örgütlenme) tam olarak oluşturulamamıştır. Sağlık alanındaki iletişim ile ilgili çok başlılık önemli sorundur.
 
 
Köylerde bulunan sağlık kurumları terk edilmiştir. Bu kent merkezinin sağlık hizmetleri açısından yükünü artıran önemli bir eksikliktir. İlaç yardımları, yardım olmaktan çıkmış daha çok yük olur hale gelmiştir. İlaç, sarf malzemesi ve tıbbi donanım ile ilgili kayıt, depolama ve işlevsellik durumu belirsizdir. Ağız ve diş sağlığı hizmetleri yok denecek düzeydedir.
 
 
Sağlık kurumları tahrip edilmiş ve ciddi zarar görmüştür. Sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğu  Kobanê yi terk etmiştir. Sayıca ciddi yetersizlik söz konusudur. Geçmiş yıllarda yaz ve sonbahar aylarında yaşanan şark çıbanı ve sıtma olguları önümüzdeki aylar için tehlike sinyalleri vermektedir. Sağlık çalışanları az sayıda olmanın, yeteriz donanım ve yoğun çalışmanın getirdiği yorgunluğa sahiptir. Kanton yönetimi ile belediye hizmetlerinin ayrı örgütlenmesi mevcuttur.Bu sağlık hizmetlerinin ve buna uygun politik tutumun alınmasında ciddi kopukluklar getirmektedir."
 
Mevcut sorunlara acil-güncel çözüm başlıkları
 
Mevcut sorunlara acil-güncel çözüm başlıklarının yer aldığı raporda, yaşanan sorunlar ve başlıklar şöyle sıralanıyor: "Çevre (atıklar, çöp, cesetlerin gömülmesi, molozların kaldırılması, vektörlerle mücadele vb.), su sisteminin hızla kapalı bir sisteme dönüşümü ve uygun dezenfeksiyonun yapılması, kanalizasyon için drenaj bölgesindeki risklerin bir an önce kaldırılması, köy-belde sağlık birimlerinin aktive edilmesi, aşılama için alt yapının hızla oluşturulması, gebe ve çocuk takibi için hızla organize olunması, yaralılar için yapılan ilk müdahale sağlık biriminin hızla askeri bir hastane formatına dönüşümü (acil) yine sivillerin kullanımı (kadın hastalıkları ve çocukları içeren) amaçlı ortalama 250 yataklı hastane projesinin genel planlama içerisine alınması ( orta vadeli plan), mevcut hastanelerin sivillere verilecek hizmet için bir an önce uygun hale getirilmesi, kent merkezinde birinci basamak sağlık hizmetlerinin yürütülebileceği sağlık birimlerinin planlanması, fizyoterapi, ortez-protez merkezinin oluşturulması, sağlık organizasyonu önerilerinin hayata geçirilmesi (aşağıda tanımlandı), amatör sağlık-çı tartışması, sağlıkçı yetiştirme için akademi tartışması, sağlık meclislerinin inşası için harekete geçilmesi
 
Sağlık organizasyonunun inşası için
 
Sağlık organizasyonun inşası için sağlık komiteleri, tedavi edici hizmetler, acil hizmetler, lojistik, çevre sağlığı, bulaşıcı hastalıklar, kadın ve çocuk sağlığı, birinci basamak sağlık hizmetleri gibi önerlerin yer aldığı raporda, sağlık kurumlarının inşasında birinci basamak sağlık hizmetleri ile ilgili şu ifadeler yer alıyor:
 
 
"Halk meclislerinde sağlık komünlerinin inşa edilmesi önceliklidir. Meclis ve komünlerle birlikte birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik Male Xwezaye ve Komüna Tenduristeye Civaki birimlerinin yapılandırılması başlatılacaktır. Male Xwezaye amatör sağlıkçıların bulunduğu birimler olup tüm köylerde, mahallelerde yer alır. Komüna Tenduristeye Civaki ise sağlık çalışanlarının bulunduğu birimlerdir. Nüfusu esas olmak üzere birkaç sağlık komününü kapsar.
 
 
Komüna Tenduristeye Civakiler için eski rejimden kalan sağlık kurumları öncelikli kullanılacaktır. Bu mekanların Kobani kültürü ile uyumlu hale getirilmesine yönelik çalışanlar halk meclisleri ile birlikte yürütülecektir. Kobani ken merkezi ile bağlantısı açıdan üç hatta (Doğu, Batı ve Güney) bulunan bir Komüna Tenduristeye Civakinin yapılandırılması ile süreç başlatılacaktır. Bu birime uygun ve yerelde yaşayan Kobaneli sağlık çalışanları ile hizmetin yürütülmesi esastır. Yeterli sağlık çalışanın yetiştirilmesi için diğer parçalardan destek alınacaktır.
 
 
Geçiş sürecinde diğer parçalardan sağlık çalışanlarından rotasyonlarla destek alınacaktır. Rotasyonlar en az üç aylık periyodları kapsayacaktır. Yerelde Male Xwezaye için öncelikle Pirsus çadırkent çalışmalarında yer alan amatör sağlıkçılardan yararlanılacaktır. Yine köy-sokak tarafından kominler-meclisler tarafından seçilen amatör sağlıkçılar tarafından çalışmalar yürütülecektir. Amatör sağlıkçıların kalıcı olmaması için belirli periyodlarla değiştirilerek tüm toplumun sağlık açısından amatör hale  gelmesi sağlanacaktır."
 
Kadın Sağlık Hareketi
 
Sağlıkçı yetiştiren okulların-akademilerin gündeme alınması gerektiğine dikkat çekilen raporda, "Rojava felsefesi ile uyumlu sağlık hizmetleri üretimi için bu kültürle yetişecek sağlıkçılara gereksinim vardır. Bu amaçla toplumu dayalı eğitim anlayışı ile toplumun içerisinde sağlıkçıların yetiştirilmesi hedeflenmiştir.
 
 
Yaşamın olduğu her yer mekan olarak kullanılacaktır. Aynı zamanda sağlık hizmeti üretilen her yerinde mekan olarak kullanılacaktır. Öğrenim gelenek ile günceli birleştirilmesine yönelik şekillenecektir. Geçiş dönemi ve normalleşme dönemlerine göre öğrenin düzenlenecektir. Amatör sağlıkçıların, Kobani dönüşümlerinin izlenmesi, isimleri, hangi köye, mahalleye gittiği, iletişim bilgileri-telefon, teşekkür, onure edilmesi, sağlık hizmetlerinin yeniden yapılandırılması sağlık meclislerinin inşası, sağlığın toplumsallaşması ve sağlık hizmetlerinin demokratikleştirilmesi ile birlikte yaşama geçirilmelidir.
 
 
Felsefeden kopuk yeniden yapılanma, kısa sürede sağlık alanının neoliberal-kapitalist sağlık hizmetlerine kaymaya yol açacaktır. Yine önemle vurgulanmalıdır ki, “doğal sağlık” adı ile DTK Sağlık Meclisi tarafından önerilen, Kadın Sağlık Hareketi ile yaşama geçirilmesi hedeflenen inşa süreci ekolojik toplum, kadın özgürlükçü, özyönetimi esas alan toplumsal özgürlük programının da yapılanmasına büyük katkılar sağlayacaktır" şeklinde önerleri yer alıyor.
 
Sağlık hizmet üretimin yeniden yapılandırılması açısından olanaklar
 
Sağlık hizmet üretimin yeniden yapılandırılması açısından olanaklar şu şekilde sıralandı: "Kanton yönetiminin her bileşeni sağlığın yeniden inşası açısından motivedir. Rojova anayasasının kadın özgürlükçü, ekolojik, antikapitalist, özyönetim esaslı yaklaşımı sağlık hizmetlerinin yeniden yapılandırılmasında zihniyet ile ilgili olumlu ortam hazırlamaktadır.
Başta Türkiye Kürdistanı'ı olmak üzere dünya çapındaki toplumsal muhalefetin Kobani'nin inşasında ciddi çabası görülmektedir. Kobani yalnız değildir. Türkiye'deki özyönetimlerin çevre sağlığı başta olmak üzere sağlığı etkileyecek temel hizmetlerde ciddi destekleri vardır. Su sağlanması, ilaçlama çalışmaları, ceset çıkartılması vb. konularında önemli katkılar vardır.
 
 
Suruç çadır kentlerinde yürütülen sağlık çalışmalarının, Kobanêli amatör sağlıkçıların sağlığın yeniden inşasında katkısı büyük olacaktır. Geri dönen Kobanêlilerin 300 bini bulacağı ve bunların 220 bininin köylere yerleşmesi olumlu olanaklar sunmaktadır.
 
 
Sağlıkta geleneğe sahip çıkılması, kanser tarzı büyüyen kentin devasa sorunlarından kurtulunması, kapitalist iş yerine geçimlik tarım ekonomisinin geliştirilmesi, sağlık hizmetlerinin kominlerin bir parçası olarak yürütülme olanağı, Kadın Sağlık Hareketi ile ilgili olanaklar, amatör sağlık çalışmasına uygunluk, ekolojik bir ortamın sağlanması, hiyerarşik ilişkilerin ortadan kaldırma olanakları, mevcut sağlık birimleri (13 sağlık birimi), sağlık için devasa binalara gereksinim olmaması, kent merkezinde bulunan iki özel hastanenin toplum adına kar amacı olmadan hizmet üretme olanakları."
 
 
(Özgür Haber)
Bu haber toplam 4409 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT