Peygamberler, Nebiler ve Sahabeler Kenti: Diyarbakır

Peygamberler ve Sahabeler kenti olarak anılan ve Mekke ve Medine'den sonra en çok sahabe mezarının bulunduğu şehir olan Diyarbakır'da faaliyet yürüten Sahabe Der yöneticilerine kuruluş amaçları ve faaliyetlerini sorduk.

Sahabe kültürünün yaşatılarak yaygınlaşması için Diyarbakır'da faaliyetlerde bulunan Sahabe Kültürünü Yayma, Yaşatma, Eğitim, Kültür, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Sahabe Der) Genel Başkanı Abdulhakim Avut, Diyarbakır'ın manevi yönünün medya tarafından bilinçli olarak gündeme getirilmediğini söyledi. Avut, "Diyarbakır fethedildikten sonra şehirde bulunan insanlar, kendi dinlerini yaşama noktasında serbest bırakılmıştı.

Ancak halk, İslam'ın güzelliğini gördükten sonra Müslüman olarak İslam ile şerefleniyorlar. Diyarbakır, Peygamberler, Nebiler ve şehit Sahabeler ile gündeme gelmesi gerekirken, ne yazık ki karpuz, kavga ve gürültü ile gündeme getiriyor" dedi.

Halkımızı Sahabelerle Tanıştırıyoruz

Sahabe Der'in kuruluş amacından bahseden Avut, ailelerini, mallarını, yurtlarını geride bırakarak insanları Rableriyle tanıştırmak için canlarını hiçe sayan bu güzide Sahabeleri halkımız ile tanıştırmak için Sahabe Der'i kurduklarını söyledi.

Daha sonra dernek çalışmalarını anlatan Avut, "Bizler her yıl Hz Süleyman Camii önünde fetih programı düzenliyoruz. Sahabeler ile ilgili seminerler veriyoruz. Bizi ziyaret eden üye ve günülülerimizi, halkımızı Sahabelerle tanıştırıyoruz.

Sahabeler ile ilgili araştırma yapıyoruz. Özellikle birçok Sahabe'nin mezarı belli değil, mezarlarını tespit edilmesi için girişimlerde buluyoruz. Hatırlanacağı üzere geçen yıl Diyarbakır'ın ilk Valisi Sultan Sasa hazretlerinin mezarı üzerinde iş merkezi yapılmak istenmişti. Tabi bizler de yasal çerçevede tepkimizi orta koyduk, bununla ilgili kitlesel basın açıklaması düzenledik. Daha sonra bundan vazgeçildi" diye konuştu.

Bu Topraklara Abdestsiz Basılmazdı!

Avut sözlerine şöyle sürdürdü; "Eskiden Suriçi bölgesindeki şehre giriş kapılarının yanında hamamlar vardı, dışarıdan bir misafir Diyarbakır'a geldiğinde önce hamama gider, gusül ve abdest alır, şehre öyle girerdi. Bu topraklara abdestsiz basmazdı, öyle bir hassasiyetleri vardı. Ama şimdi bu şehirde yaşayan bazı gençler uyuşturucu müptelası olmuş durumda. Sahabelerden haberi bile yok, tabi bizler bunun bilinçli bir şekilde yapıldığına inanıyoruz. Ama bir gün bu insanların da İslam, Kur'an ve Peygamber sevgisiyle şahlanacağına inanıyoruz. Bunun için de elimizden gelen gayreti göstereceğiz."

Diyarbakır'ın Fethi ve 27 Şehit Sahabe…

Peygamber efendimizin vefatının 7. Yılında, Hz. Ömer (Ra), Diyarbakır'ın fethi için İyaz bin Ganm'i görevlendirmiş. İyaz, içinde Halid b. Velid'in de bulunduğu İslam ordusuyla şehrin önüne gelmiş. Diyarbakır o yıllarda Bizans işgali altındadır. 27 Mayıs 637'de Diyarbakır fethedildiği zaman İslam ordusunun komutanı Halid bin Velid'in oğlunun da aralarında bulunduğu 27 sahabe şehit olmuş.

Bu şehit sahabeler, Güneydoğu'nun kadim şehri olan Diyarbakır'daki Hazreti Süleyman Camii'nin altında yan yana yatıyor. Hz. Süleyman Camii, Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından 1156-1179 yılları arasında yaptırılmıştır.

Medfun olan sahabelerin isimleri ise şöyledir; Süleyman b. Hâlid b. Velid (ra),Rıdvan (r.a.), Mes'ûd (r.a.), Beşir (r.a.), Hamza (r.a.), Amr (r.a.), Şu'be (r.a.), Sâbit (r.a.), Zeyd (r.a.), Zeyd (r.a.), Halid (r.a.), Halid (r.a.), Nu'mân (r.a.), Muhammed (r.a.), Muhammed (r.a.), Abdullah (r.a.), Abdullah, Abdullah (r.a.), Hasan (r.a.), Hasan (r.a.), Ka'b-i Zişan (r.a.), Fudayl (r.a.), Mâlik (r.a.), Fahr (r.a.), Ebu'l-Hamd (r.a.), Ebu Nasr (r.a.), Muğire. (r.a.).

Diyarbakır'da, 27 şehit sahabeden sonra şehre yerleşen ve değişik tarihlerde vefat eden 541 sahabe bulunuyor.

Peygamber Kabirleri ve Makamları

Diyarbakır'da 6 Peygamber kabri bulunuyor. 1 - Nebî Zülkifl (a.s.), 2- Nebî Elyesa'(a.s.), 3- Nebî Harun-ı Âsafî (a.s.), 4- Nebî Hallak (a.s.), 5- Nebî Harut (a.s.), 6- Nebî Enûş b. Şit aleyhisselâmın kabr-i şeriflerinin Diyarbakır'da bulunduğu belirtilmektedir. Ayrıca Nebî İlyâs (a.s.), Nebî Yûnus (a.s.) ve Nebî Zülkifl (a.s.)'ın makamları yani bir süre ikamet ettikleri yerler bulunmaktadır.

Nebî Zülkifl, Elyesa, Harun-ı Âsafî, Hallak ve Harut'un kabirleri Diyarbakır'ın Eğil ilçesinde bulunurken, Nebî Enûş b. Şit aleyhisselâmın kabr-i şerifleri ise Diyarbakır'ın Ergani ilçesine bağlı Otluca köyünde bulunmaktadır.

Camii Restorasyona Alındı

27 Sahabe ve Hz. Süleyman Camii, geçen yıl Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce 13 Ağustos 2010'da restorasyona alındı, etrafındaki gecekondular yıkılıyor. Hazreti Süleyman Camii'nin, önümüzdeki günlerde Başbakan Yardımcısı Bülent Arınc'ın katılımıyla düzenlenecek açılış töreniyle açılması planlanıyor.

(M. Salih Keskin - İLKHA)