1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Nasıl kıydınız?
Nasıl kıydınız?

Nasıl kıydınız?

Milyonlarca lira harcanan Diyarbakır Sur ve Burçlar'ın aslına uygun restore edilmediği ortaya çıktı. ICOMOS'un raporu, Bakanlığın İl Valiliğine gönderdiği resmi yazıda; "Tarihi kimliği ve belge değerlerinin yok edildiği" ifade edildi.

A+A-

Diyarbakır Valiliği ile Büyükşehir Belediyesi'nin iki yıldan buyana yürüttüğü Diyarbakır'ın tarihi Surlarının, Dünya Miras Listesine alınmasına yönelik mücadale tehlikiye girdi. Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi Türkiye Milli Komitesi (ICOMOS) tarafından bir süre önce yapılan incelemenin ön raporunda, "Sur ve Burçlarda yapılan restorasyonda tarihi kimliği ve belge değerlerinin yok edildiği" ifade edildi.

SUR VE BURÇLARIN BAKIMI

2013 yılında Diyarbakır Valiliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'Cazibe Merkezi Destekleme Programı' kapsamında Diyarbakır'ın tarihi sur ve burçlarının büyük bir bölümü restorasyan kapsamında onarıma alındı. Yürütülen restorasyon çalışmaları sonucunda, Sur'ların büyük bölümü ile 20'ye yakın burcun onarımı tamamlandı. Şuan bir çok burcun da onarım restorasyonu ihalesi yapılarak, firma tarafından burçlar bakıma alındı.

DÜNYA MİRAS LİSTESİ

2000 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan ve son iki yıldır yürütülen diplolmatik görüşmeler, Hewsel Bahçeleri ile Sur ve Burçların tarihi dokusuna yönelik yenileme çalışmalarının yoğunluğu sürerken, bir süre önce Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi Türkiye Milli Komitesi (ICOMOS) tarafından yapılan ön incelemeye ilişkin rapor şok etkisi yarattı. Tüm çabaları boşa çıkaran ve restorasyonun keyfi ve çıkara dayalı bir düşünceyle, onarılan surların tarihi kimliğinin yok edildiği belirtildi.

RAPORDAKİ TESPİTLER

ICOMOS'un ön raporu, geçtiğimiz ay Diyarbakır İl Valiliğine resmi yazıyla gönderildi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Bozdemir'in imzasını taşıyan yazıda; 2000 yılından itibaren Diyarbakır Surları'nın UNESCO Dünya Miras Geçici listesinde olduğu belirtilirken, "Diyarbakır Surları ve Kalesi" adaylık dosyası Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ve Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığınca hazırlanmış ve "Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı" adıyla 1 Şubat 2014 tarihinde Dünya Miras Merkezine teslim edilmiştir” hatırlatılmasında bulundu.

TARİHİ DOKUYU YOK ETTİ

UNESCO'ya adaylık dosyasına ilişkin değerlendirmelerin yapılması için 25-28 Ağustos 2014 tarihleri arasında Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi Türkiye Milli Komitesi ICOMOS uzmanları tarafından teknik bir değerlendirme ziyaretinin Diyarbakır'a gerçekleştirildiği ifade edilen raporda şöyle denildi:

BİLİMSEL ÇALIŞMA YAPILMAMIŞ

“Söz konusu inceleme sonucunda, ICOMOS uzmanları tarafından, Surlarda ve Içkale'de yapılan restorasyonlarında kullanılan malzeme ve teknikler bakımından modern restorasyon ilkeleri doğrultusunda yapılmadığı; tarih boyunca aşamalı olarak inşa edilmiş ve değişik dönemlerde onarılmış olan surlardaki bütün tarihi dönemlerin inşa ve savaş teknolojisi ve tarihi içinde değerlendirerek belgelendirilmedi. Önceki dönemlerde gerçekleştirilen restorasyonların dönemsel teknolojik özelliklerine ilişkin yeterli bilimsel çalışmalar yapılmadan onarımlara başlandığı, özellikle surların dış yüzeyinde ve derzlerde yapılan onarımlar ile burçların üst kısımlarında yapılan "tamamlamaların" yapıtın tarihi kimliği ve belge değerinin yok olmasına neden olduğu tespit edilmiştir.

TARİHİ KİMLİK VE BELGE DEĞERİ

Uzmanları tarafından ayrıca, surların farklı burç ve bölümlerinde ayrı ayrı yapılan onarımların hazırlanacak bir master plan çerçevesinde, surların bir bütün olarak belgelenmesi, dönem özelliklerinin saptanması, kullanılan harçlardaki dönemsel değişikliklerin saptanmasından sonra yapılmasının gerektiği; söz konusu çalışmaları gerçekleştirilmesi ve denetlenmesi için "bilim kurulu" oluşturulmasının yararlı olacağı ifade edilmiştir.”

BİLGİ VE BELGE İSTENDİ

Genel Müdür Yardımcısı Bozdemir'in imzasıyla gönderilen resmi yazıda, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü'nden ICOMOS uzmanları tarafından yapılan değerlendirmeye ilişkin yapılacak çalışmalar için ayrıntılı bir dosyasının kendilerine gönderilmesi istenirken şöyle denildi: "Diyarbakır Surlarında kurumunuzca bugüne kadar yapılan uygulamalara, ait bilgi, belge fotoğraf ve proje bilgilerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne iletilmesi"

HESABINI KİMLER VERECEK

Bir önceki Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün himayesine aldığı ve Diyarbakır'ın tanıtımına, turizmine ve kültürel değerlerine büyük katkı sunan 5 bin yıllık geçmişe sahip Sur ve burçlarının aslına uygun onarılmaması yönündeki vahim sonuçun, hesabının sorulması istendi. Kurum yetkilileri başta olmak üzere onarımı üstlenen mutahhit firma ile denetmenlerinin ortaya çıkan korkunç gerçeğe karşı kendilerini nasıl savunacakları merak konusu oldu.
Yıllardır restorasyonların bitiminin yılan hikayesine dönmesindeki nedenin de araştırılması istenirken, "Surları'nın kime ve nasıl ihale edildiği ve onarım sonucunda inceleme yapılıp yapılmadığı araştırılması gerektiği" ifade edilirken, gözler rapora ilişkin yürütülecek tahkikata çevrilmiş durumda.

Etiketler : ,

HABERE YORUM KAT