1. HABERLER

  2. TANITIM VE KÜLTÜR

  3. Leylekler bu sene rötar yaptı
Leylekler bu sene rötar yaptı

Leylekler bu sene rötar yaptı

Uzun yıllardan beridir Diyarbakır ile Bismil İlçesi arasındaki Dicle Vadisi boyunca uzanan yaklaşık 50 kilometrelik alandaki yüksek gerilim hatlarına ait direklerde yazı geçirip burada üreyen leylekler bu sene alışılmışın dışında geç geldi.

A+A-

Normalde Şubat ayı içinde söz konusu kolonideki yerlerini alan leylekler bu sene Mart ayı içinde yerlerine ulaştı. Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kılıç, leyleklerin geç gelmesinde Suriye’deki iç savaşın etkili olabileceğini söyledi.

Kılıç, “Uzun yıllardan beri izlenen Bismil leylek kolonisinde ilk kez üreme yerlerine geç geldikleri tespit edilmiştir. Önceki yıllarda Şubat sonlarında koloninin tamamı üreme yerlerinde bulunurdu. Oysa leylekler 2016 yılında ancak mart ayı ortalarında Bismil’de görülmeye başlanmıştır. Göç yollarının Lübnan, Suriye ve Hatay’dan geçmesi nedeniyle Suriye iç savaşından etkilenmeleri muhtemeldir” dedi.
 
Nil- Dicle leylek yolu

2003 Yılından beri Diyarbakır ile Bismil arasındaki leylek kolonisini gözlemleyen Prof. Dr. Ahmet Kılıç, şöyle dedi:
“Diyarbakır-Bismil karayolu üzerinde bulunan Yuvacık Köyü-Köseli Köyü arasındaki yüksek gerilim hatlarına ait direkler leylekler tarafından yuva olarak kullanılmaktadır. Leylekler bölgemizde yaz göçmeni olarak bulunur. Şubat sonlarından itibaren üreme yerlerine gelirler.

Üremelerini yaptıktan sonra yavrularıyla birlikte kışı geçirecekleri Nil Vadisi’ne (Etiyopya, Somali) Afrika’ya dönerler. Binlerce yıldan beri bu düzenlerini sürdürürler.  2003 yılından beri ülkemizdeki en büyük leylek kolonilerinden biri olan Bismil Leylek populasyonu araştırılmaktadır. Diyarbakır-Bismil karayoluna paralel uzanan yüksek gerilim hatlarındaki her direk leylekler tarafından yuva yeri olarak kullanılmaktadır. Direkler arası yaklaşık 200 metredir. Küçük bir alanda çok sayıda yuvanın bulunması nedeniyle en büyük koloni olarak adlandırılabilir. Yöre halkı tarafından kutsal kabul edilen leylekler insanlara yakın durmaktadır.

İnsanlar tarafından rahatsız edilmemektedir. Leylekler kuluçka döneminde beş yumurta yapar. Dünya ve ülkemiz genelinde 1- 3 yavru yetiştirilir. Oysa Bismil’deki leyleklerin yiyecek temin ettikleri Dicle Nehri yuvalara 100 metre kadar yakın olabilmektedir. Bu avantajdan dolayı araştırma alanında dört ve beş yavrulu yuvalar sıklıkla görülür. Leylekler kurbağa, balık, toprak solucanı, eklem bacaklılar ve benzeri besinleri alır. Yağışın bol olduğu yıllar ile leyleklerin yavru sayıları arasında bir ilişki tespit edilmiştir. Yağışların fazlalığı bitkilerde ve hayvanlarda artışa neden olmaktadır. Diğer canlılarda olan artış leyleklerin daha fazla avlanabilmesine ve daha fazla yavru yetiştirmesine vesile olmaktadır. Kullanılan leylek yuva sayısı yıllar içinde değişim gösterebilmektedir.”
 
Tanımı

Leylek (Ciconia ciconia) kendi adıyla anılan Leylekgiller (Ciconiidae) ailesi içerisinde yer almaktadır.  Bu aile büyük, geniş kanatlı, sulakalan çevresinde ve karada yaşayan kuşlardan oluşmaktadır. Leylek ailesi 19 tür ve 3 gruba ayrılır.  Leylek, ikinci grup olan Tipik Leylek grubunda yer almaktadır.  Ülkemizde 2 tür leylek yaşamaktadır: Leylek ve Kara Leylek (Ciconia nigra). Ayrıca Sarıgagalı Leylek (Mycteria ibis) de rastlantısal olarak görülebilir.
Büyük bir sulakalan kuşudur. Tüylerinin geneli beyaz, uçuş tüyleri siyahtır. Uzun kırmızı bir gagası ve ayakları vardır. Uzun bir boyuna ve kısa bir kuyruğa sahiptir. Uçarken boynunu düz tutar.

Sessizdir.

Yavru leylek, erişkine benzer fakat gagası ve ayakları siyahtır.  Gaga ve ayaklar bir yıl içerisinde siyahtan kademeli olarak kırmızıya döner. Ayrıca erişkinin siyah uçma tüyleri, yavruda kahverengiye yakın renktedir.
 
 Habitatı

Sazlık ve sulak alanları beslenmek amacıyla kullanırken, tarımsal araziler ve sulak alan yakınındaki yerleşim yerleri, çatı, baca, direk ve ağaçlarda yuva yapar. Yuva malzemesi olarak çöp, dal, toprak ve kağıt kullanır.

Leylekler yaşamak için açık veya yarı açık arazileri tercih ederler ve genellikle insanların yerleşim yerlerinin yakınlarına kurarlar. En çok binaların çatılarına, bacalarına, ağaçlara, elektrik hattı direklerine, bazen de cami kubbelerine, yıkık duvarlarına, kule tepelerine ve kayaların üzerine yuva yapar. Çok nadir olarak, bir su birikintisi ortasında bulunan korunaklı küçük bir adacığa yuvalarlar. Leylekler eskiden yeryüzünün büyük ormanlık alanlarla kaplı olduğu zamanlarda, ormanlık alanların kıyılarında, göl, dere ve vadi yakınları gibi açık alanlarda yaşarlardı. Alanların azalması ile leylekler konaklayacak açık alanlar aramaya başladılar ve bazen insanların yerleşim yerlerine yakın yalnız bir ağaçta, bazen de çatıların üstünde sap ve sazdan yapılmış, üremek için uygun yuva yerleri keşfettiler.
 
Yayılışı

Leylek, Avrupa, Asya`nın bir bölümü ve Kuzey Afrika`da yayılış gösterir.

Britanya, İskandinavya, Rusya`nın kuzey kısmı dışında tüm Avrupa`da;

Türkiye`de, Cezayir ve Tunus`un kuzeyinde, Irak`ın orta bölümünde ve

Ermenistan`da da görülür. Araştırmalar leyleğin Avrupa ülkelerinin çoğunda hızla azaldığını ortaya koymaktadır. Günümüzde Hollanda ve Danimarka gibi oldukça kuzey kesimlerde ve Almanya ile Rusya'dan Asya'ya kadar uzanan topraklarda yaygındır.

İngiltere'de düzensiz bir şekilde rastlanmakta, İsveç'te' ise artık görülmemektedir.Güneye doğru, İspanya ve Portekiz;, Kuzey Afrika ve güneydoğu Avrupa'da ve hatta daha doğuda üreyen bu leyleğe İtalya'da pek rastlanmaz.  Leyleğin ürediği yerler Orta ve Doğu Avrupa, Batı Avrupa'nın bir kısmı, Balkan Yarımadası, Pireneler, Kuzey Afrika, Anadolu, Ermenistan, Azerbeycan, Doğu Irak ve İran'ı kapsar. Bunun yanında bazı leylekler de Güney Afrika'da ürer ve orada göç etmeyen küçük bir popülasyon oluşturur. Ülkemizde Doğu ve Batı Karadeniz kıyı şeridi dışında hemen her yerde ürediği bilinmektedir. Her yıl aynı köy, kasaba ya da sulakalan çevresine üremek için gelir. Leylek ülkemizde Hacıbaba olarak tanınır, tarım zararlılarını yediği için çiftçi dostudur.

HABERE YORUM KAT