1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Kentsel dönüşüm tahribat yapınca
Kentsel dönüşüm tahribat yapınca

Kentsel dönüşüm tahribat yapınca

Diyarbakır Ulu Camii'nin yanında yer alan ve Eyyubiler tarafından 1198 yılında inşa edilen Zinciriye Medresesi, kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında zarar gördü.

A+A-

Tarihi yapıya bitişik olan apartmanın iş makineleriyle yıkımı sırasında medresenin bir duvarı kısmen yıkıldı. Dıştaki koruma duvarı yıkılınca medresenin tuğla ve harçla örülmüş tonozları ortaya çıktı. Tarihi yapının içinde çatlaklar oluştu.

Zinciriye Medresesi geçen yıl 1 milyon 236 bin TL harcanarak restore edilmiş daha sonra Yardımeli Mezopotamya Uluslararası Kuran Araştırmaları Merkezi adı altında sivil bir oluşuma tahsis edilmişti.

MİLYONLAR HARCANMIŞTI

Eyyubiler döneminde bünyesindeki bir milyondan fazla kitapla dünyanın en büyük ilim ve araştırma merkezi olan Diyarbakır Zinciriye Medresesi'nin restorasyonu geçen yıl tamamlandı. Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 1 milyon 236 bin TL harcanarak restore edilen tarihi medresenin çevresindeki binaların kaldırılması için de Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü çalışma başlattı.

Çalışmalar kapsamında tarihi medresenin çevresindeki binaları da kapsayan Sur ilçesinde 187 hektar alan, Bakanlar Kurulu'nca 'riskli alan' olarak kararlaştırıldı ve kamulaştırılmasına karar verildi. Tarihi eserlerin çevresindeki beton binaların, yapılara zarar vereceği gerekçesiyle kamulaştırılarak yıkımına karar verildi. İlçede 250'e yakın yapı kamulaştırılarak yıktırıldı. Bunun için 4 milyon TL'ye yakın harcama yapıldı.

İŞ MAKİNALARIYLA YIKIM

Bu kapsamda geçtiğimiz hafta Zinciriye Medresesi'nin çevresinde binaların da yıkımına başlandı. Ancak yıkım yapılırken gerekli önlemler alınmadığı iddia edildi. İş makineleriyle gerçekleştirilen yıkımda, geçen yıl restorasyonu tamamlanan tarihi eser büyük zarar gördü. Medresenin bir duvarının dış koruma bölümü devrildi, tonozlar ortaya çıktı. İç bölümünde ise çatlaklar oluştu. İddialara göre, yıkım sırasında ilgili vakıf ve anıtlar kurulu görevlisi, mimar ve mühendislerin görev yapması gerekiyordu. Ancak yıkım sırasında kimse çalışmaları iştirak etmedi ve iş makinesi operatörü yıkımı tamamladı.

MEDRESE ZARAR GÖRDÜ

Medresenin zarar gördüğü ihbarı üzerine inceleme yapan Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlü yetkilileri, çalışma başlatacaklarını ancak restorasyonun günlerce süreceğini iddia etti. Birinci Dünya Savaşı'na kadar asıl işlevinde kullanılan tarihi eser, daha sonra müzeye dönüştürüldü. 1934 yılından sonra ise işlevsiz hale getirilen medrese yıllarca metruk halde bırakıldı.

2011 yılında restorasyona alınan yapı geçen yıl tamamlandı. Tarih boyunca bölgenin en önemli ilim ve araştırma merkezi olan medrese, asırlarca ilim ve irfan dağıttı. Medrese Mısır'daki El Ezher Üniversitesi'nin kurulmasına kaynaklık etti.

Bilim adamları, Eyyubi Devleti'nin kurucusu Selahaddin-i Eyyubi Diyarbakır'a geldiğinde Zinciriye Medresesi'nde 1 milyon 40 bin kitap olduğunu belirtiyor. İlim adamları, "Selahaddin-i Eyyubi'nin emriyle buradaki bazı kitaplar 70 deve ile Kahire'ye götürüldü. Taşınan kitaplarla El Ezher Üniversitesi'nin temeli atıldı." diyor.

HABERE YORUM KAT