1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. 'Kentin bazı bölümleri müzeye dönüştürülmeli'
'Kentin bazı bölümleri müzeye dönüştürülmeli'

'Kentin bazı bölümleri müzeye dönüştürülmeli'

TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu, Kobanê'ye yapılan saldırıların ardından yaşanan yıkımlar ile ilgili hazırladığı rapor yaşanan savaşın büyük rahribatlarını bir kez daha ortaya koyuyor Toplam 8 bin 568 konutun yıkıldığı, geriye kalan binlerce konutun da hasarlı olduğu belirtilirken, kamu binaları, tarihi mekanlar, alt yapı ve enerji konusunda da ciddi tahribatlara dikkat çekildi.

A+A-
 Raporda ayrıca toplumsal hafızayı diri tutmak ve kent kimliği açısından savaş sonrası kolektif bir bellek oluşturmak amacıyla kentin çeşitli yerlerinde müze alanları oluşturulması önerisi getirildi.
 
TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu (İKK), Kobane'ye yapılan  saldırıların ardından yaşanan yıkımları yeniden inşa sürecini yerinde incelemek ve sorunları bölge ve dünya halklarının bilincine sunmak amacıyla “Kobanê'ye bir tuğlada sen koy” çağrısı ile 2-3 Mayıs 2015 tarihinde Diyarbakır'da yapılan olan “Kobanê İnşa Konferansı”na sunulmak üzere “Kobane Kenti Hasar Tespiti Ön Raporu'' hazırlandı.
 
 
Çalışmanın hazırlanması aşamasında TMMOB Diyarbakır İKK bileşenlerinden oluşan heyet; Kobanê kent merkezinde yerinde yapılan incelemeler ve Kobanê' deki mühendisler tarafından verilen sayısal veriler doğrultusunda ön rapor hazırlandı. Hazırlanan raporda, bölgede savaş devam ettiği için tespitler kent merkezi ile sınırlı tutuldu.
 
7 mahallede ağır hasar var
 
Hazırlanan raporda, Kobani kentinin 4 yıl önceki nüfusu yaklaşık 34.000 kişi olduğu ve Suriye iç savaşı başladıktan ve kanton yönetimi,  demokratik özerk yönetimini ilan ettikten sonra kent nüfusunun yaklaşık olarak 120.000 kişiye ulaştığına dikkat çekildi. DAİŞ saldırılarından önce Suriye`nin en güvenli bölgesi olmasından dolayı; kentin bu denli göç aldığıu belirtilen raporda, Kanton yönetiminden alınan bilgiye göre kentin imar planının bulunduğu, ancak son 3 yıla ait güncel hali hazır haritalar bulunmadığı belirtildi.
 
 
Kent merkezinde 10 bin 778 konut ve 5 bin 668 adet iş yeri bulunduğun bilgisi yer alan raporda, kent merkezindeki 13 mahalleden; Rojava Botan, Şehid Moro, Şehid Serhed, Şehid Akif, Şehid Firas, Rojhılat Botan, Şehid Peyman olmak üzere 7 mahallede savaş ve hava bombardımanının yoğun olarak yaşandığı yapıların ağır hasar aldığı görüldüğü belirtildi. Kaniya Kurdan, Şehit Kawa, Şehid Xebatkar, Şehid Abdo orta hasarlı yapıların bulunduğu mahalleler olduğu ıkaydedilirken, Şehid Yahya, Şehid Xebat ise az hasarlı yapıların olduğu mahalleler olduğu ifade edildi.
 
8 bin 568 konut yıkıldı
 
Mahalle mahalle yaşanan hasar tespitlerinin yer aldığı raporda savaş öncesi durum ve savaştan sonraki durum karşılaştırılmalı olarak ye alıyor. 1661 konutun yer aldığı Botana Rojava Mahallesi'nde yaşanan savaşta toplam 1539 yapının yıkıldığı ve hasar görmeyen yapının olmadığı ifade ediliyor. Kobane'nin bir diğer mahallesi olan ve 1427 konutun yer aldığı Botana Rojhilat Mahallesi'nde de savaş sırasında 587 konutun yıkıldığı ve sadece 14 konutta hasar olmadığı kaydedildi. Şehid Peyman Mahallesi'nde ise 825 konut yer alırken, savaş sırasında 257 konutun yıkıldığı ve sadece 86 konutun zarar görmediği belirtildi.
 
 
Şehid Moro Mahallesi'nde ise 554 konut yer alırken, savaşta yıkılan konut sayısı 422, hasar görmeyen konut sayısı ise 0! 693 konutun yer aldığı Şehid Firas Mahallesi'nde de 251 konut yıkılırken sadece 11 konutun zarar görmediği belirtildi. 879 konutun yer aldığı Şehid Serhed Mahallesi'nde ise 459 konut yıkılırken, zarar görmeyen konut sayısı 18 olarak ifade ediliyor. Şehid Akif Mahallesi'nde de 266 konuttan, 106'sı yıkıldı, sadece 41 konutun zarar görmediği bilgisine yer verildi.
 
 
Şehid Kava Mahallesi'nde 1377 konuttan 384,  Şehid Abdo Mahallesi'nde 280 konuttan 44, Xebat Kar Mahallesi'nde 389 konuttan 104, Kaniya Kurdan Mahallesi'nde 652 konuttan 75, Şehid Xebat Mahallesi'nde 1135 konuttan 8, Şehid Yahya Mahallesi'nde 652 konuttan 48 konutun yıkıldığı raporda yer alan bilgiler arasında. Ket merkezi ile ilgili verilerin de yer aldığı raporda, 10 bin 778 konuttan toplam 4 bin 284 konutun yıkıldığı belirtiliyor. Söz konusu verilere göre toplam yıkılan konut sayısı 8 bin 568.
 
 
Kanton yönetimine ait konutlar ve tarihi binalar
 
Kanton yönetimine ait binalarda yapılan hasar tespit çalışmalarının da yer aldığı raporda şu bilgilere yer verildi: ''Kanton yönetimine ait 45 binada yapılan hasar tespit çalışmalarında 31 yapının farklı hasar seviyelerinde olmaları ile birlikte onarılabilir durumda olduğu tespit edilmiştir.14 yapının ise tamamen yıkık veya ağır hasarlı durumda olduğu tespit edilmiştir. Yapılan hasar tespit çalışmaları tamamen gözlemseldir.'' Raporda ayrıca cami, Eski Gümrük Binası, Kültür Merkezi, Eski Tekel Binası, köprü, gibi
 
Enerji de de ağır hasar var
 
Kentin enerji (elektrik altyapısı) konusunda da bilgilere yer verilen raporda, Kobanê kent merkezinde savaş ile birlikte şehir merkezinin tamamına yakınında elektrik şebekesinin kullanılamaz halde olduğu belirtildi. Konu ile ilgili şu bilgilere yer verildi: ''Trafo Merkezinin şalt sahasında ciddi bir hasar oluşmamışken kumanda panoların ve akü gruplarının olduğu kısımlarda tahribatlar mevcuttur. Şehirdeki trafo merkezi ile şehir merkezi arası uzaklık yaklaşık 3 km olup bu yol boyunca ve şehre dağılan elektrik şebeke sisteminin tamamına yakını ağır hasar görmüştür. Savaştan önce şehir merkezinde çeşitli güçlerde toplamda 37 adet trafo mevcut iken şu anda büyük bir bölümü kullanılamaz durumdadır.
 
 
Daha önce arıza, onarım ve bakım işlerinde kullanılan 3 adet platform, 2 adet pikap ve 1 adet vincin de kullanılamaz hale geldiği görülmüştür. Tüm bunların yanında savaştan önce de şehre enerji veren hidroelektrik santrali elinde tutan güçler istediği zaman enerjiyi kesebilmekte ve bu durum da şehir sakinlerini elektriksizliğe mahkûm kılmaktadır. Bu durumda alternatif bir elektrik üretme yöntemi zaruri olmaktadır. Bu durum için de elde ettiğimiz veriler ışığında elektrik sorununun jeneratörlerle çözüldüğü görülmüştür. Yapılan incelemelerde şehir merkezinde fırın, hastane ve şehre dönen insanların evindeki jeneratörler dışında 9 adet jeneratör bulunmaktadır.
 
Tarımda hasar tespitleri
 
Tarım ile ilgili verilerin de yer aldığı raporda şu tespitler dikkat çekiyor: ''Savaş öncesi bölgede 3.000 civarında büyükbaş ve 100.0000 kadar küçükbaş hayvan bulunduğu, ancak savaş süresince çok sayıda hayvana IŞİD tarafından el konulduğu ve savaş boyunca gıda kaynağı olarak kullanıldığı gerçeği söz konusudur. Mevcut durumda bölgede hayvan sayısının bilinmediği bildirilmiştir. Savaş öncesi 3584 adet traktör ve alet ekipmanı bulunurken, bu rakam şimdi 300 ila 400 arasına düşmüştür.
 
 
Ancak merkeze yakın köylerde ve merkezde bulunan tarım makinaların çoğu savaşta tahrip edildiği ve kullanılamaz durumda olduğu görülmüştür. Sayısı 400 civarında olan köy ve mezralarda bu kayıp çok alt seviyelerdedir. Bölgede hayvancılığın desteklenmesi bölgenin kalkınmasında önemli rol oynayacağı gibi aynı zamanda halkın sağlıklı beslenmesine de ciddi katkısı olacaktır. Kobanê'nin 10 km mesafede bir toprak mahsulleri ofisi mevcuttur. Her biri 1200 ton kapasiteli toplam 12 silo bulunmaktadır. Savaş boyunca DAİŞ'in ekmek ihtiyacını karşılayan buğdayın buradan sağlanması sebebi ile bu tesis hiçbir şekilde zarar görmemiştir. Bölgede ciddi şekilde mazot sıkıntısı yaşandığından şu an da herhangi bir faaliyet söz konusu değildir.''
 
'Kentin bazı bölümleri müzeye dönüştürülmeli'
 
Raporun sonunda söz konusu incelemeler ışığında öneriler yer alıyor. Yapılan öneriler şu şekilde:
 
Planlamanın değerleri olan bilimsel veriler ve öğretiye bağlı kalma, toplumsal uzlaşı ve ortak akıl oluşturulması için gerekli zeminlerin oluşması gerekmektedir.
 
 
Öncelikle kentin her an savaş tehdidi altında olmasından kaynaklı Savunma Odaklı geliştirilmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bunu yaparken de kentte yaşayan insanların toplumsal hafızasında iz bırakacak ve bilinçaltını etkilemeyecek yöntemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Kentte yeniden inşa sürecinin demokratik ekolojik yaşama duyarlı bir planlama anlayışı ile sürdürülmesi gerekmektedir. Diğer yandan toplumsal hafızayı diri tutmak ve kent kimliği açısından savaş sonrası kolektif bir bellek oluşturmak amacıyla kentin çeşitli yerlerinde müze alanları oluşturulmalıdır.
 
 
 Bu alanlar kanton yöneticileri ve kobane halkının hakim talebi üzerinden değerlendirmeler yapılarak somutlaştırılmıştır. Belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak savaş sonrası geri dönüşler sonrası ortaya çıkan barınma sorununun ivedili olarak giderilmesi gerekmektedir. Somut önerilerde, barınma sorununu kentsel ölçekte ele alarak; mümkün olduğu ölçüde hızlı ve sürdürülebilir bir anlayışı temel alması için toplumsal açıdan fayda-maliyet analizi ile ekonomik altyapı-sosyo-kültürel alt yapı ilişkileri baz alınmıştır. ''
 
Raporda öneriler şu şekilde sıralandı: ''Mülkiyeti kantonda bulunan arazinin batı cephesinde kentsel ölçekte sağlık tesislerinin planlanması. Mülkiyetinin büyük bir bölümü kanton arazisinde olan Miştenur tepesi ve eteklerinin kentsel yapılaşma riski karşısında önlem alınarak stratejik konumunun güçlendirilmesi.
 
 
Kobane direnişinin tüm dünyada yarattığı heyecan ve umudun temel kaynağı olan büyük direnişin hem dünya halkları nezdinde kanton yönetimi, sivil toplum kuruluşları ve halkın tespit ve mütabakatı sonucunda belirlenecek bölgelerin müze alanı olarak ilan edilerek bu direnişin kuşaklar arası aktarımının sağlanması. Kente savaş neticesinde oluşan dezavantajlı kesimlerin yoğunlaştığı bölgelerin kanton yönetimi ile yerel halkın uzlaşısı doğrultusunda yeniden inşa sürecinde planlamada öncelikli alanlar olarak ilan edilmesi.
 
 
Savaş öncesi kentsel ekonominin üretim araçlarının tespiti ve bu unsurların kentsel ölçekte yeniden ele alınarak kent ekonomisine entegrasyonunun sağlanması. Savaş sonrası sağlıklı bir toplumsal yaşamın kurgulanması için toplumun rehabilitasyonu ve psiko-sosyal durumunun iyileştirilmesi çalışmalarının ivedikli olarak başlanması.''
 
 
(Özgür Haber)
Bu haber toplam 2396 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT