1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Karacadağ’dan doğup tarihle akan Gorgo
Karacadağ’dan doğup tarihle akan Gorgo

Karacadağ’dan doğup tarihle akan Gorgo

Tarih, savaş ve uygarlıklara tanıklık eden bölge coğrafyasındaki bereket kaynaklarından biri de Gorgo Çayı. Onlarca bitki türünü besleyen ve havzasında bulundurduğu mağaralarda geçmişe ait izler barından kelime kökeni Yunanca olan Gorgo isminin, Med İmparatorluğu’na sığınan Yunan bir komutandan geldiğine işaret ediliyor.

A+A-

Birçok uygarlık ve medeniyete beşiklik etmiş Mezopotamya topraklarındaki her iz, insanlık tarihine dair deliller sunarken, bu bereketli topraklar üzerinde doğan kaynaklar, bin yıllardır yaşama can veriyor.

Tarih, savaş ve uygarlıklara tanıklık eden, insanoğlunun sayısız kuşağına mekan olan havzalardan biri de Diyarbakır ile Urfa arasında bulunan Karacadağ’dan doğan ve Çınar ilçesinden geçerek Dicle Nehri’ne akan Gorgo Çayı. Aktığı vadide, kuru topraklar üzerinde yemyeşil bir hat oluşturan akarsu, havzasında onlarca bitki ve ağaç türünün yanı sıra birçok hayvana da yaşam alanı sunuyor. Vadi içinde oluşan devasa doğal mağaralar ise insan yaşamına dair izler taşıyor. Nehir hattı boyunca mağaralara yakın noktalarda kayalık ve taşlara işlenmiş birçok sembol dikkat çekerken, bulunduğu döneme dil olan bu şekillerden bazıları ise definecilerin tahribatına uğramış. Çevre köylerdeki çocukların da uğrak yeri olan Gorgo Çayı, özellikle yazın serinlemek için gelen çocuklarla doluyor.


Son iz Osmanlı


Çayın geçtiği alan üzerinden tarihi Derik Yolu da uzanırken, Çınar’a bağlı Gelî (Karababa) köyü girişinde ise Osmanlı İmparatorluğu tarafından 16’ncı yüzyılda yaptırılan Pira Xanê (Tarihi Dilaver Köprüsü) bulunuyor. Tek şeritli köprünün bağladığı bu yol ise Mardin’den geçerek Rojava’ya ulaşıyor.  Akarsuya dair en dikkat çekici nokta ise çayın isminin “Gorgo” olması. Yunanca bir kelime olan Gorgo’nun kökeni ise Yunan mitolojisinde geçen yılan saçlı ve korkunç yüzlerine bakanları taşa çevirme gücüne sahip Sthenno, Euryale ve Medusa adlı üç kız kardeşin her birine verilen Gorgo adından geliyor. Karacadağ’dan akan bu çaya neden Gorgo ismi verildiğine dair görüş bildiren bölge halkı, milattan önce 6’ncı yüzyılda Anadolu’dan Afganistan’a hüküm süren Med İmparatorluğu ile Yunanlılar arasındaki ilişkiyi işaret ediyor.


Yunan komutan Gorgo


Gorgo’nun büyüttüğü son kuşak olan Gelî köyünden 37 yaşındaki Mehmet Çetin Tarı, çobanlık yaptığı ve çocukluğunun geçtiği Gorgo ismiyle, ünlü antik Yunan tarihçisi Heredot tarihini okurken karşılaştı. 2009 yılında “Örgüt üyeliği” suçlamasından tutuklanarak cezaevine konulan ve 5 yıl sonra serbest bırakılan Tarı’nın ilk ziyaret ettiği yer yine Gorgo Çayı. Heredot’un tarihe dair kaleme aldıklarını cezaevi sürecinde okuyan Tarı, Gorgo Çayı isminin bir Yunan komutanından geldiğine inandığını şu sözlerle aktarıyor:

“Yunan bir komutan olan Gorgo, Med İmparatorluğu ile olan ilişkisinden dolayı yargılanıyor. Cezayla karşılaşacağını anlayan Gorgo, Medlere sığınıyor. Barışçı yönüyle bilinen bu komutan Med İmparatorluğu tarafından sahipleniliyor ve kendisine bir bölge veriliyor. Gorgo bundan sonra imparatorluğun kendisine verdiği bu bölgede yine bir komutan olarak yaşamanı sürdürüyor. Belki bilimsel olarak kanıtlanmamıştır ancak bu komutanın bu bölgede yaşadığına ve Gorgo isminin de buradan geldiğine inanıyorum.”

HABERE YORUM KAT

İlgili Haberler