1. HABERLER

  2. TANITIM VE KÜLTÜR

  3. Güzel görünümlü ve güzel sesli
Güzel görünümlü ve güzel sesli

Güzel görünümlü ve güzel sesli

Türkiye’nin en güzel görünümlü ve en güzel sesli kuş türlerinin arasında başı çekenlerden biri olan Saka (Carduelis carduelis) için Diyarbakır’da da çok iyi bir habitat var.

A+A-

İspinozgiller familyasından taneci, ötücü bir kuş türü olan Saka kuşu, bölgede özellikle Hevsel Bahçelerinin bütün kesimlerinde rahatlıkla bulunabiliyor.  
 
En iyi bilinen ötücü kuşlardandır
 
Yüzün ön kısmında kırmızı renkli maske, kanat teleklerinin yanlarındaki sarı şerit, göz ve başın üstünden boyun altına kadar uzanan siyah bir atkı bulunan sakaların vücudu da kahve tonlarında tüylerle bezenmiştir, kanat telekleri siyah ve üstünde beyaz benekler mevcuttur.  Siyah kuyruğunun uç kısmında 4-6 adet beyaz benek bulunan sakanın karın altı beyazdır, renk ana hatları ile böyle olmakla beraber mevsim cins ve beslenme rejimine göre değişiklik gösterebiliyor. Ancak gencinin başı ve sırtı gri üzerine çizgilidir. Erkek ve dişisi ilk bakışta aynı görünür. Ancak erkeğin başındaki kırmızı renk daha geniş bir alana dağılır ve gözlerin arkasına kadar uzanır. Erkekler dişilerden hafifçe daha büyüktür ve gagaları daha sivridir.
Dişilerin kanatları ve butları daha kahverengidir ve kanatlarında ki sarı işaretler daha soluk ve daha dardır. Her iki cinste öter ancak erkeklerin şarkısı daha uzun ve güzeldir. Kesin bir yol ise kanadın dış bölgesinin erkekte siyah dişide kahverengi olması ile ayırım yapılır.
 
Sakalar Diyarbakır’da da ürüyor
 
Türkiye’nin hemen her bölgesinde sıkça bulunan ve üreyen kuşlardan biri olan sakalar Diyarbakır’da da ürüyor. Özellikle Hevsel Bahçelerinde yuva yapan sakalarda erkekler iri, parlak tüylü, daha uzun gagalıdır, kına renkli maskesi göz dikey hizasının arkasına kadar uzanır,  gaganın başla birleştiği bölümdeki bıyık benzeri tüyler siyah renklidir,
ayrıca kanatların beden ile birleştiği bölümdeki üst yüzey tüyleri erkeklerde koyu, dişilerde kahverengine kaçar. Her yöreye ait yerli sakalar olmakla beraber göçle gelen değişik cinsleri de mevcuttur. Sakalar, içinde farklı ırklar barındıran iki ana gruba bölünmüştür.
Bu iki grup komşu oldukları bölgelerde birbirlerine karıştıkları için ayırt edilebilir bir tüy yapısı olsa da; caniceps grubu ayrı bir tür olarak tanınmamıştır.
 
Habitatı
 
Sakalar, otsu bitkilerin zengin olduğu ağaçlık alanlar, bozkırlar, orman açıklıkları, fundalıklar, makilikler, Sibirya stepleri, dikenlik açık alanlar, akarsu başları, bahçeler ve köylerde yaşar.
Şehir yaşamına da uyum sağlayanlar mevcuttur. Batı Avrupa, Anadolu, Afrika'nın kuzeybatısı ve Mezopotamya ile Hazar Denizi'nin güneyinde yılın her dönemi görülür. Ortadoğu ve İran civarında kış mevsiminde görülür. Rusya`nın batısında ve orta kesimlerinde ise sadece yaz mevsiminde görülmektedir. Hazar denizinin kuzey ve doğusunda ise göç konuğudur.
 
Beslenme
 
Senelik bitki türlerinin tohumları, çeşitli meyveler, küçük böcek larvaları(seyrek), devedikeni tohumu, karahindiba başta olmak üzere yeşillikler, darılar, tarakotu tohumu, keten tohumu, ayçiçeği, şalgam tohumu, hububat tohumları, yeşil bitkiler sakaların başlıca besin kaynakladır.  Özellikle dikenli bitkilerin yağlı ve yüksek protein içeren tohumları ile beslenir.
Temel olarak taneci gaga yapısına sahiptir. Özellikle sonbaharda devedikenleri gibi yüksek ve otsu bitkilerin tohumlarıyla beslenmeyi sever.

Biyolojisi

Sakalar, dört defaya kadar yavru verebilirler. Fincan büyüklüğündeki yuvalarını, ağaçların ulaşılması güç dallarının yapraklarının arasına ustalıkla gizlerler.  Çoğunlukla hepsinden yavru çıkan 3-7 adet arası (genel olarak 3-5) yumurta yapar. Sadece dişi kuşun kuluçkaya yatmasıyla 14. günde yavrular yumurtadan çıkar. Yavrular yumurtadan çıktıktan 15 gün sonra yuvadan uçar.

(Şehmus Kızılaslan)

HABERE YORUM KAT