1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Faili meçhuller zaman aşımına mı uğruyor?
Faili meçhuller zaman aşımına mı uğruyor?

Faili meçhuller zaman aşımına mı uğruyor?

Kulp'ta 1990′lı yıllarda gözaltında kaybedilen yurttaşlara ilişkin soruşturma dosyası zamanaşımına uğramayla karşı karşıya. İHD Diyarbakır Şubesi Hukuk Komisyonu üyesi Av. Rahşan Bataray Saman, “Faili meçul” cinayetlerin uluslararası yasalara göre insanlığa karşı işlenmiş suç olarak kabul edilerek zamanaşımının uygulanmadığını; ancak Türkiye'de bu dosyaların “adam öldürme” kapsamında kabul edildiği için zamanaşımına uğradığını belirtti.

A+A-

Bölgede 1990′lı yıllarda işlenen “faili meçhul” cinayetlere ilişkin açılan soruşturmaların ilerleme kat etmemesi nedeniyle dosyalar zamanaşımına uğrama tehlikesiyle karşı karşıya. Bu dosyalardan biri de Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde Bolu Dağ Komando Taburu'nun gözaltına alarak kaybettiği yurttaşlara ilişkin soruşturma dosyaları, tozlu raflarda unutulmakla yüz yüze kalmış durumda. Kulp'un Alaca köyünde 9 Kasım 1993 tarihinde gözaltına alınan 11 yurttaştan bir daha haber alınamadı. 11 yurttaştan 10′ununun cenazeleri, 2004 yılında bir toplu mezarda bulundu.

'Kurşunlanıp yakılmış'

Alaca köyü kayıplarının faili olduğu iddia edilen Bolu Dağ Komando Taburu'nun askerleri, 24 Mayıs 1994 tarihinde de Mehmet Selim Örhan, Hasan Örhan, Cezayir Örhan isimli yurttaşları yol gösterme gerekçesiyle gözaltına alarak, izlerini bir süre kaybettirdi. Kulp ilçesine bağlı Bağlar köyünün Düzpelt mezrasında kimlikleri belirlenemeyen kurşunlanmış ve yakılmış olduğu tespit edilen 8 cenazenin gömülü olduğu bulunmuş ve Örhan ailesinin yaptığı başvuru sonucunda, yapılan DNA testi sonrasında cenazelerden ikisinin Hasan Örhan ve Mehmet Selim Örhan'a ait olduğu daha sonra ortaya çıktı.

'Hukuki hiçbir işlem yapılmıyor'

Bolu Dağ Komando Taburu'nun fail olarak görüldüğü soruşturma dosyalarına ilişkin yakınlarını kaybeden aileler ve İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi tarafından yapılan bütün başvurular, savcılıklar tarafından dikkate alınmayarak, dosyalar tozlu raflara kaldırıldı. Soruşturma dosyalarının üzerinden 20 yıl geçmesi nedeniyle zamanaşımı da gündeme geldi. İHD Diyarbakır Şubesi Hukuk Komisyonu üyesi Av. Rahşan Bataray, aynı tugayın bölgede görev yaptığı yıllarda çok fazla gözaltında kayıp ve faili meçhul cinayetlerin yaşandığını belirterek, “Kulp'un Alaca köyünde 11 köylünün gözaltına alınarak kaybedilmesi ve yine Örhanlar olarak bilinen aynı aileden iki kişinin gözaltına alınıp kaybedilmesi de yine Bolu Dağ Komando Tugayı'nın o bölgede operasyon yaptığı döneme denk geliyor. Hem 11 köylünün hem de Örhanlıların Bolu Dağ Komando Tugay Komutanı tarafından gözaltına alındıklarına dair aile bireyleri ve diğer köylülerin tanıklıkları ile başka bulgular söz konusudur. Maalesef bu olaylarla ilgili 20 yıl geçmesine rağmen açılan hiç bir dava yok, hukuki olarak hiçbir işlem yapılamıyor” dedi.

'Kayıp dosyalarında zamanaşımı işlemez'

Her iki dosyaya ilişkin zamanaşımının gündemde olduğunu dile getiren Bataray, “Aslında gözaltında kayıp olaylarında faillerle ilgili zaman aşımı değerlendirilmesi yapılırken, uluslararası mevzuat gereği bu durum insanlığa karşı suç olarak tanımlanıyor ve insanlığa karşı işlenmiş suçlarda zaman aşımı işlemediğini ve bu şekilde yürütülmesi gerektiğini savunuyoruz. Maalesef savcılıklar, hakimlikler bu tür olayları da adli bir suç, adli bir adam öldürme olarak değerlendirip zaman aşımını da ona göre değerlendiriyor. Bu nedenle de 20 yıla kadar zaman aşımına uğruyor. Biz zaman aşımının işlemediğini savunuyoruz; ama en azından 20 yıl dolmadan önce bir işlem yapılması için savcılıklara taleplerimizi iletiyoruz. Dosyalarda gerçekten değerlendirdiğiniz zaman faillerin kim olduğu yönünde çok somut deliller var. Gerek tanıklık beyanları gerekse de Alaca köyünden 11 köylü bir toplu mezarda bulundu. Örhanların da cenazeleri yine bir toplu mezarda bulundu. Bu toplu mezarların bulundukları yerler yine Bolu Dağ Komando Taburu'nun köylüleri gözaltına alıp tuttukları yerlere çok yakın bölgeler. Onların bu olayın faili olduklarına yönelik çok fazla delil var” diye konuştu.

'Binlerce kayıp olayı var'

O dönemde bölgede görev yapan askerlerin tespit edilmesi ve yargılanması yönünde savcılıklara birçok kez başvuruda bulunduklarını; ancak yanıt alamadıklarını aktaran Bataray, dosyada yapılması gerekenleri şu şekilde aktardı:

“Maalesef savcılıkla yaptığımız görüşmeler ve ilettiğimiz talepler doğrultusunda Bolu Tugayı'nda o dönemde kimlerin burada görev yaptığına ilişkin bilgi verilmiyor. Ama biliyoruz ki o dönem orada kimler görev aldı, kimler operasyonlara katıldı, bunların hepsi Genelkurmay Başkanlığı ve Bolu Tugayı arşivinde kayıtlıdır. İstendiğinde bunlara çok çabuk ulaşılabilir. Bunlar çıkartılarak en azından o dönemin kayıplarının failleri yargı önüne çıkartılabilinir. Bu dosyalar gibi binlerce kayıp olayı var biliyoruz; ama hiçbir yargılama yapılmıyor. İHD hukuk komisyonu olarak bugüne kadar çok fazla girişimde bulunduk. Zaman aşımı dolmadan failler hakkında işlem yapılmasını istiyoruz.” Alaca köyündeki kayıplara ilişkin 2004 yılında toplu mezar bulunmasının ardından Meclis'te bir araştırma komisyonu kurulduğunu aktaran Bataray, komisyonun hazırladığı raporların adli makamlar tarafından dikkate alınmadığını dile getirdi.

Bu haber toplam 6402 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT