1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Diyarbakır'da çekirdek sıkıntısı
Diyarbakır'da çekirdek sıkıntısı

Diyarbakır'da çekirdek sıkıntısı

Türkiye'nin batı illerinde çok bilinmese de Diyarbakır ve çevresinde çokça tüketilen karpuz çekirdeğini bugünlerde bulmak zor, Suriye'den ithalat yapılamaması çekirdeği karaborsaya düşürdü.

A+A-

Al Jazeera Türk'ten Abdulkadir Konuksever'in haberinde, Diyarbakır'ın ismiyle anılan karpuz, burma kadayıf ve örgü peynirin dışında bölgede çokça tüketilen bir ürünü de karpuz çekirdeği. Ancak Suriye'deki iç savaş nedeniyle kapıların kapalı olması kentte çekirdek sıkıntısına yol açtı. Satıcı da, tüketici de durumdan şikâyetçi.

Abdülkadir Alkoyun Diyarbakır'ın en ünlü karpuz çekirdeği üreticisi. Odun külü ile 20 saat süren meşakkatli bir üretim sürecinin ardından tezgâha koyduğu 50 kilo çekirdek bir saat içerisinde tükeniyor. Kola gibi kendine has sırları bulunan ve bu nedenle üretim sürecine kimseyi dahil etmeyen Abdülkadir Usta, otuz yıldır her gün bu rutini sürdürüyordu. Ancak ilk defa bu sene çekirdek kavurduğu kazanının altını yakamıyor.

Fiyat yükseldi, karaborsaya düştü

Suriye'de devam eden iç savaş sonucu kapıların kapanması karpuz çekirdeği ithalatına engel oluyor. Kendisi yerli çekirdek kullansa da sınır kapılarının kapalı olması sonucu tüm üreticiler yerli ürüne yönelince hem fiyat 4,5 liradan 7 liraya fırladı hem de bulmak zorlaştı.

“En iyi çekirdek yerliden olur. Ben de otuz yıldır yerli çekirdek kavururum. Suriye'den gelen çekirdek ucuz olduğu için herkes Suriye çekirdeğini tercih ederdi. Ancak oradan mal gelmeyince mecburen herkes iç piyasaya yöneldi. Öyle olunca da yerli mal bulmak zorlaştı. Bulsak bile fiyat 7 lira. Ben 22 saat kül, su, tüp, tuz kullanarak pişirdiğim çekirdeği on liradan satınca bana bir şey kalmıyor. Kazanamayınca kazanın altını da yakmıyorsun. Bu sefer tüketici kapının önüne birikerek sitem ediyor.”

ABD'ye bile gidiyor

Abdulkadir Usta çekirdeğini kavurup öğle saatlerinde dükkânını açtığında kapıda hatırı sayılır bir kuyruk oluşuyor. Toplananların çoğu, kendilerinden çok, eş dost siparişleri için adeta çekirdek nöbeti tutuyor. Ankara'ya, İstanbul'a hatta ABD'ye gönderen bile var.

Veysi Dündare dört kilo çekirdek almak için gelip sıraya girmiş. Çuvalın dibi gelmeden sıra gelirse Ankara ve İstanbul'da oturan kızlarına ikişer kilo gönderecek. İbrahim Algan nişanlısını görmek için Gaziantep'ten gelmiş. Kendisine verilen çekirdek siparişi için soluğu Abdülkadir Usta'nın dükkânında almış. Ancak yetişemediği için dönüşünü bir gün uzatmış. “Eğer siparişi götüremezsem beni tefe koyarlar” diyerek ertesi gün şansını bir kez daha denemek üzere dükkandan ayrılıyor.

Sıkıntı Meclis'e de uzanmış

Karpuz çekirdeğinin müşterileri arasında valiler, kaymakamlar ve milletvekilleri de var. Bölgede görev yaparken alıştıkları bu tattan vazgeçmeyen bürokratlar verdikleri siparişlerle karpuz çekirdeği keyfini sürdürüyorlar. Ancak ürün sıkıntısı onlara, hatta TBMM'ye de uzanmış.

“Milletvekillerinin dışında İçişleri Bakanı Efkan Âlâ da iyi müşterimdir. Adamları gelir 5 kilo alırlar ve ona gönderirler. Diyarbakır Valisi iken tadıp sevmiş. Nereden geliyor diye soruşturmuş ve aldırmaya başlamış. Ancak çekirdeği kavuramayınca gelenlere mahcup oluyorum. Onlar da kızıp gidiyorlar. Ben ne yapayım, olmayınca olmuyor işte.”

Kapıların ticarete açılması lazım

Diyarbakır Sur Ziraat Odası Başkanı Bahri Erdem bölgede pek çok üründe yaşanan sıkıntının giderilmesi için Suriye sınır kapılarının ticarete açılması gerektiğini söylüyor. Diyarbakır karpuzunun ününe karşın, çekirdeğinin eğlencelik çekirdek için uygun olmadığını ve bu sektörün Adana başta olmak üzere bölge illeri ve Suriye'den beslendiğini belirtiyor.
“Sadece karpuz çekirdeğinde değil, ay çekirdeği, kabak çekirdeği ve nohut ürünlerinde de bölge ülkeleri birbirini dengeleyici rolünde. Orada kuraklık olur, buradan gider. Burada hastalık vurur, ürünü oralardan gelir. Ancak kapıların kapalı olması pek çok sektörü etkiliyor. Hiç değilse ticaret için kontrollü açılırsa sınır kapıları, hem oradakiler hem de buradakiler rahatlar.”

Yeni tehdit kuraklık

Bölgede 30 Mart'ta etkili olan kar yağışı ve sert rüzgarların ürünlere yüzde 10-15 hasar verdiğini de sözlerine ekleyen Bahri Erdem, ürünlerin bu yıl zamanından önce boy verdiğini ve on gün içerisinde yağış alınamazsa olumsuz etkinin daha fazla olacağını da söyledi.

Önce sınır kapılarının kapanması, ardından kuraklık tehlikesi. Eğer kapılar açılmaz ve yağmur yağmazsa pek çok ürün gibi karpuz çekirdeğindeki sıkıntı da artarak sürecek. Abdülkadir Usta da belki uzun bir süre kazanının altını yakıp çekirdek kavuramayacak. Meraklısı da televizyonunun başına oturup maç izlerken çitleyemeyecek.

HABERE YORUM KAT