1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (3)
DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (3)

DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (3)

Denge Denetleme Ağı: 9 ilde 175 STK’ya “Sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar olarak, Anayasa’ya nasıl katılırız” diye sordu ve verilen cevaplarla bir yol haritası çıkardı.

A+A-

Türkiye’de Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir, Kayseri, Samsun illerinde 175 sivil toplum örgütüne ‘Sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar olarak, anayasa’ya nasıl katılırız’ diye soran Denge ve Denetleme Ağı (DDA), verilen cevaplarla bir yol haritası çıkardı.

Bir arada daha iyi bir yaşam için, sil baştan bir anayasa için harekete geçilmesinin, herkesi çok heyecanlandırdığı belirtilen DDA açıklamasında, 13 adım ve 100 öneriden oluşan yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. İşte 13 adımın ikinci 7’den 13’e olan kısmı ve bu adımların önerileri:
 
7 -VATANDAŞLARIN KATILMALARI İÇİN YAZILI GÖRÜŞ SÜRECİNİ BAŞLATIN

Vatandaşların ve sivil toplumun standart bir format uyarınca anayasanın bütün temel konularını kapsayacak şekilde yazılı görüş bildirmelerinin sağlanması, katılımcılığı ve kapsayıcılığı arttıracağı gibi, verilen önerilerin analizini de kolaylaştıracaktır.

• Yazılı görüş hazırlayacak olanlar için yönergeler içeren bir rehberin hazırlanması gerekmektedir. Bu yönergelerin standart bir formatta olması, görüş verenlerin iletişim bilgilerini içermesi ve görüşlerini sunacakları somut soruların/alanların tespit edilmesi gerekmektedir.

• Hangi konularda görüş istenildiği kategorik olarak internet sitesinde yer almalıdır.

• Vatandaşların, görüşlerini hazırlayabilmeleri için makul bir görüş alma süresi öngörülmelidir.

• Yazılı görüş vermeyi kolaylaştırmak için, internet sitesinin kullanıcı dostu olması gerekmektedir.

• Aksaklıkların yaşanmaması için, internet sitesinin altyapısı, pek çok sayıda görüşü bünyesinde toplayacak kadar iyi hazırlanmalı, sitenin çalışması düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.

• Görüş verme sürecinde herhangi bir sorunun yaşanması durumunda, internet sitesinde, telefon ve e-mail bilgileri bulunan erişilebilir bir uzman grubun olması gerekmektedir.

• Yazılı görüşler internet üzerinden kamuoyuna açık bir arşivde toplanmalıdır.
 
“Anayasa mutluluk getirmeli.”

8 -GÖRÜŞ ALMA TOPLANTILARI DÜZENLEYİN

Yeni anayasaya ilişkin toplumun her kesimine (kadınlar, çevreciler, iş dünyası, gençler, vs.) özgü meselelerin ele alınacağı, net bir takvime ve çalışma ilke ve kurallarına göre tasarlanmış, görüş alma toplantılarının düzenlenmesi, anayasa yapıcı ile vatandaşlar arasında doğrudan bir ilişkinin kurulması birebir görüş alışverişinin sağlanması açısından önem taşımaktadır.
 
• Görüş verme toplantılarına katılacak olanlar için toplantı gündeminin, süresinin, konuşulacak konuların, katılacak uzmanların, katılımcı listesinin ve hatta oturma düzenini de içeren (engellilerin katılımı da düşünülerek ) yönergelerin olduğu bir rehberin hazırlanması ve internet sitesinde yer alması gerekmektedir.

• Sivil toplum örgütlerinin uzmanlık ve çalışma alanlarına göre (örneğin, insan hakları, kadın hakları, LGBT, çevre vs.) görüşleri alınmalı, aynı konuda farklı görüşleri temsil eden örgütlerin katılımına önem verilmelidir.
 
“Halk için anayasa yapılır.”
 
• Aynı alanda çalışan sivil toplum örgütlerinin kendilerini özel olarak ilgilendiren anayasal konular üzerinde özgür ve eşit bir şekilde tartışmalarını ve somut öneriler üzerinde uzlaşmalarını teşvik edecek toplantılar tasarlanmalıdır.

• Görüş alma toplantılarına katılamayanlar için, tartışmaların canlı olarak izlenmesi sağlanmalıdır.

• Farklı siyasi görüşlere sahip tüm toplumsal gruplara ve azınlıklara eşit söz hakkı tanınmalıdır.

• Toplumsal talepleri yeterince dikkate alınmayan grupların, sürece dahil edilmesi için özel yöntem ve araçlar geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.

• Kadınların temsili erkeklerle eşit oranda olmalıdır.

• Görüş verme toplantıları, diyalog şeklinde geçmeli, uzmanlara soru sorulmasını da içeren bir formatta tasarlanmalıdır.
 
 
9 -VERİLEN TÜM GÖRÜŞLERİN ANALİZİNİ YAPIN
 
Yazılı-sözlü görüşlerin analizi, katılımcıların görüşlerinin anayasa taslağına yansıyabilmesi için çok önemlidir. Bu süreç, uzmanlar tarafından titizlikle yürütülmelidir.

• Katılım sürecinde toplanan görüşler makul bir sürede tasnif ve analiz edilmelidir.

• Tasnif ve analiz için insan kaynağı ve teknik altyapı oluşturulmalıdır.

• Bu teknik altyapının titizlikle hazırlanabilmesi ve insan kaynağının oluşturulması için devlet, bütçe ayırmalıdır.

• Tasnif edilen görüşler, internet sayfasında kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Konularına göre analizler yapılarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Görüşlerin tasnifinden veri tabanları oluşturulmalı ve toplumsal hafıza için internet sitesinde arşivlenmelidir.
 
“Ne olduğunu bilirsek beklenti ve isteklerimizi ona göre söyleriz, bu yüzden bilgilendirme toplantıları yapılmasını öneriyorum.”
 
10 -GÖRÜŞLERİN NASIL KULLANILDIĞINI AÇIKLAYIN
 
Katılımın iyi uygulamalarının en önemli aşamalardan biri de verilen yazılı ve sözlü görüşlere geri bildirimin yapılmasıdır. Geri bildirim, katılımcılığı teşvik eder, sürecin toplumsal olarak sahiplenilmesini sağlar. Toplanan görüşlerin anayasa yapım sürecinde nasıl kullanıldığına ilişkin kapsamlı bir geri bildirim raporunun kamuoyuyla paylaşılması, görüşlerin nasıl analiz edildiğini, hangi müzakerelerde konu olduğunu ve taslağa nasıl yansıdığını ortaya koyar.
 
• Yazılı görüş bildiren kişilere, örgüt/kurum temsilcilerine görüşlerin alındığına ilişkin bir yazı gönderilerek geri bildirim yapılmalıdır.

• Analiz için oluşturulan ekibin geri bildirim yapacak şekilde yapılandırılması gerekmektedir. • Görüşlerin nerede, nasıl ve kim tarafından kullanıldığına dair kapsamlı, açık ve net bir geri bildirim raporunun kamuoyuyla paylaşılması gerekmektedir.

• Yazılı görüşler ve görüş verme toplantılarında aktarılan bilgiler analiz edilirken, hangilerinin kullanıldığı, hangilerinin kullanılmadığına ilişkin gerekçeli raporlar hazırlanmalı ve bu raporlar kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Anayasa yapımından sorumlu komisyon/kurum, geri bildirime dair çalışmalarını yerel ve ulusal medya üzerinden haftalık olarak resmi bir ilanla duyurmalıdır.
 
11 -GÖRÜŞLER DOĞRULTUSUNDA TASLAK METNİ HAZIRLAYIN
 
Yazılı ve sözü görüşlerin tasnifinin ve analizinin ardından komisyon/kurum ilkeleri belirler ve metin oluşturulmaya başlanır. Görüş verenlerin ve vatandaşların bu aşamadaki çalışmalardan haberdar olması hem şeffaflığın gereği hem de daha sonraki aşamalarda katılımın özendirilmesi açısından önem taşımaktadır. 10 11 “Ne olduğunu bilirsek beklenti ve isteklerimizi ona göre söyleriz, bu yüzden bilgilendirme toplantıları yapılmasını öneriyorum.”
 
• Bu aşamada, komisyon/kurul çalışma takvimini, internet üzerinden kamuoyuna duyurmalıdır.

• Anayasa metni hazırlanırken, çalışmalar canlı yayınla da izlenebilmelidir.

• Komisyonun/kurulun hangi kararları aldığına ilişkin bilgileri de içeren raporlar düzenli olarak internet sitesinde yayınlanmalı, düzenli sosyal medya ve basın duyuruları yapılmalıdır. • Komisyonun belirleyeceği ilkeler ve kurallar kamuoyu ile paylaşılmalıdır

• Üzerinde uzlaşılan metin en kısa süre içinde kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

• Uzlaşılan metnin farklı kanallar aracılığıyla dağıtılması toplumun farklı katmanlarının taslak üzerinde görüş bildirmesine katkı verecektir. Örneğin, yerel yönetimler aracılığıyla taslak metinler dağıtılmalıdır.

• Komisyon çalışmaları hakkında bilgi almak isteyen kişi, örgüt ve kurumların ulaşabileceği bir uzman belirlenmeli, uzmanın iletişim bilgileri internet sayfasından duyurulmalıdır.
 
12 -TASLAK METNİ KAMUOYUNA AÇIKLAYIN
 
Bu süreçte şeffaf katılımcı süreç inşa edilerek taslak metin üzerinde görüşlerin verilmesi sağlanmalıdır. Bu sayede, taslak metin toplumun geniş kesimlerine ulaşır ve geniş katılımlı toplantılarda tartışılır.

• Taslak metin kamuoyuna sunulduktan sonra halk oturumları düzenlenerek, metin tartışılmaya açılmalıdır.

• Kamuoyunun farklı kesimlerine yaygın bir şekilde ulaşmak ve katılımlarını sağlamak amacıyla bir yöntem geliştirilmelidir. Metne ilişkin verilecek mesaj, mesajların kimler tarafından verileceği, farklı mesaj kanalları da göz önünde bulundurulmalıdır. Farklı ihtiyaçlara göre (engelli grupları, okuma-yazma bilmeyenler, farklı dillerde konuşanlar vs. için) farklı araçlar kullanılmalıdır.

• Hazırlanan taslak metin hakkında görüş vermek isteyen bireyler, kurum ve örgütler yazılı ve sözlü görüş vermeye çağrılmalıdır. Görüş vereceklerin hazırlanması için, katılım süreçlerinde kritik öneme sahip olan zamanındalık ilkesi gözetilmeli, metin açıklandıktan sonra makul bir sürede görüş verilmesi istenmelidir.

• Tematik alanlarda çalışan sivil toplum örgütleri bir araya gelerek uzlaşmalı ve metin üzerine ortak görüşlerini sunmalıdırlar. Yerelde de özellikle yerel yönetimler vasıtasıyla halk toplantıları düzenlenmeli ve görüşler tasnif edilerek komisyona/kurula sunulmalıdır.

• Ulusal ve yerel basın süreci yakından takip etmeli, vatandaşların doğru bilgiye erişimini sağlamalıdırlar.

• Taslak metin üzerinden verilen görüşlerin analizi yapılmalıdır.

• Taslak metne verilen görüşler için geri bildirim mekanizması işletilmelidir. Hangi görüşlerin taslağa eklendiği, hangilerinin eklenmediği gerekçeleriyle birlikte bir rapor halinde kamuoyuna sunulmalıdır. Bu noktada, sivil toplum ve basın sürecin takipçisi ve denetleyici gücü olmalıdır.
 
“Komisyondaki anayasa tartışmaları şeffaflık gereği canlı yayınlanabilir vatandaş olarak bilmeliyim ki ona göre oy vereyim.”
 
13 -TASLAK METİNE SON ŞEKLİNİ VERİN
 
Anayasa çalışmalarının şeffaf bir şekilde yürütülmesi, gerek anayasa sürecinde işletilen katılım sürecine gerekse daha sonra yürütülecek olan katılımcı süreçlere güvenin artmasında kritik rol oynayacak, Türkiye’nin demokratikleşmesine önemli katkılar sunacaktır. Kamuoyunun görüşleri ışığında hazırlanacak bir taslağın Meclis’te nihai bir yeni anayasa teklifine dönüşmesi, sürecin başarısının en önemli göstergelerinden biri olacaktır.
 
 
“Anayasa planlama süreci bir futbol maçı gibi planlanmalı. Kim oynayacak, ne zaman ne olacak belli olmalı. Baştan planlanmalı ve süreç net olmalı.”
 
• Nihai anayasa metni hazırlanıp, teklif olarak Meclis’e geldikten sonra, anayasa yazım sürecinden sorumlu Meclis Komisyonu/Kurulunda siyasi partilerin eşit temsili sağlanmalıdır. • Kadınlarla erkeklerin eşit temsili sağlanmalıdır.

• Komisyon/kurul çalışmalarının gündemleri ve toplantıların raporları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Her gün sürece ilişkin takvim internet sitesinde yer almalıdır.

• Taslağın hangi aşamalardan geçerek yürürlüğe gireceğine ilişkin bilgi düzenli olarak kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

• Nihai metin tamamlanır tamamlanmaz en kısa zamanda kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Paylaşılan metine dair görsel ve yazılı medyada programlar yapılmalı, metne dair tartışmalar yapılmalıdır.

• Vatandaşların yeni anayasaya dair farkındalığının arttığı bir katılım sürecinin ardından işleyecek olan yasama sürecinin nihai aşaması referandum olmalıdır.
 
 

Bu haber toplam 4756 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT

İlgili Haberler