1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (2)
DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (2)

DDA’dan yeni anayasa yapım yol haritası (2)

Denge Denetleme Ağı: 9 ilde 175 STK’ya “Sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar olarak, Anayasa’ya nasıl katılırız” diye sordu ve verilen cevaplarla bir yol haritası çıkardı.

A+A-

Türkiye’de Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir, Kayseri, Samsun illerinde 175 sivil toplum örgütüne ‘Sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar olarak, anayasa’ya nasıl katılırız’ diye soran Denge ve Denetleme Ağı (DDA), verilen cevaplarla bir yol haritası çıkardı.

Bir arada daha iyi bir yaşam için, sil baştan bir anayasa için harekete geçilmesinin, herkesi çok heyecanlandırdığı belirtilen DDA açıklamasında, 13 adım ve 100 öneriden oluşan yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. İşte 13 adım ve 100 öneri:
 
1- KATILIM SÜRECİNİ PLANLAYIN

“Halk konu mankeni olmak istemiyor. Daha önce öneri sunduk, geri dönen olmadı. Kendimi konu mankeni gibi hissettim”

Şeffaf bir katılım sürecinin gerçekleşmesi için, süreç A’dan Z’ye tasarlanmalıdır. Süreç iyi tasarlanırsa, nelerin gerektiği, hangi noktalarda toplumsal desteğe ihtiyaç duyulduğu bilinir. Hedefin oluşturulması, paydaşların belirlenmesi, tüm bu çalışmaların hangi zaman diliminde yapılacağına ilişkin sürecin ayrıntılı bir biçimde planlanması ve bu planın kamuoyuyla paylaşılması gerekmektedir.

• İnsan kaynağı, bütçe, takvim, yönergeler ve teknik alt yapı gibi katılım sürecinin aksamadan ilerlemesini sağlayacak tüm unsurlar süreç başlamadan önce plana dahil edilmeli, bir kapasite analizi yapılmalı, gereksinimler belirlenmelidir.

• Başka ülkelerde uygulanan katılımcı anayasa yapım süreçleri incelenerek, toplumun bütün kesimlerinin, katılım süreçlerinin tüm aşamalarına katılmalarını sağlayacak çeşitli katılım araç ve yöntemleri belirlenmelidir. Görüş alma toplantıları, internet yoluyla görüş alma gibi yaygın kullanılan yöntemlere ek olarak yenilikçi katılım yöntemleri de sürece dahil edilmelidir.

• Katılımcı yöntemlerle toplanan vatandaş ve sivil toplum görüşlerinin nasıl tasnif edilip kullanılacağı kararlaştırılmalıdır.

• Uzman bir ekip tarafından, kamuoyunun anayasa süreciyle ilgili basit ve kolay anlaşılır bir şekilde bilgilendirilmesi için görsel ve yazılı medyayı da kullanarak gerekli hazırlıklar yapılmalıdır. Karar vericiler anayasaya neden ihtiyacımız olduğu konusunda vatandaşları bilgilendirmelidirler.

• Katılım için açık çağrı yapılması yeterli olmayıp, örgütlü olmayan kesimlerin de katılımını teşvik edecek yöntemler tasarlanmalıdır.

• Çoğulculuğu ilke edinerek, coğrafi olarak da kapsayıcılığı sağlayacak, bölgesel ve iller düzeyinde yöntemler ve araçlar geliştirilmelidir.
 
“Zihniyet olarak birileri, devlet kurumları bize bir şey vermemeli, beraber ortak paydada birşeyler üretmeli yani aktif vatandaşlık önemli.”
 
2 -ÖN HAZIRLIK ve ALTYAPI ÇALIŞMALARINI BİTİRİN
 
Katılım sürecinin verimli bir şekilde ilerlemesini sağlayacak somut araç ve yöntemler, sürece duyulan güvenin artması açısından kilit öneme sahiptir. Dolayısıyla, bu somut araç ve yöntemlerle ilgili olarak ön çalışmalar katılım sürecinden önce tamamlanmalı, katılım süreci başlamadan önce alt yapı çalışmaları bitirilmiş olmalıdır. Özellikle internet sitesi katılımcı süreçte şeffaflığın sağlanması açısından önemli role sahiptir.

• Süreci götürecek olan kurum/kişilerin kurum dışı bir uzmanlık hizmeti alıp almayacaklarını belirlemeleri şarttır.

• Anayasa yapım sürecinde özel bir internet websitesi kurulmalıdır. İnternet sayfasındaki bilgiler her gün güncellenmeli, katılımı ve kapsayıcılığı teşvik etmek amacıyla içeriği zenginleştirilmelidir.

 • Websitesi kullanıcı dostu olmalı, katılımın nasıl sağlanacağına dair kullanıcı kılavuzu olmalıdır.
 
• İnternet sitesinde, hem teknik (internet sitesinin nasıl kullanılacağına, hangi bilgiye nereden ulaşabileceklerine vs.) hem de içerikle ilgili (genel bir görüş mü, yoksa madde madde görüş mü istenecek vs.) yönergelerin hazırlanması ve portalda yer alması gerekmektedir.

• Her bir katılım yöntem ve aracının tüm katılım süreci içinde hangi aşamada başlayıp hangi aşamada tamamlanacağı belirlenmelidir.

• Her bir katılım yöntem ve aracından sorumlu olacak olan teknik ve uzman ekibi belirlenmelidir.

• İnternet sitesine ek olarak süreçte kullanılacak geleneksel medya araçları (radyo, televizyon, gazete vb. gibi) için yapılması gereken çalışmaların neler olduğu belirlenmeli, prodüksiyon aşamaları da göz önünde bulundurulmalıdır.

• Günümüzde yaygın bir biçimde kullanılan sosyal medya için de bir planlama ve yapılmalıdır.

• Kapsayıcılığın gözetilmesi için “Çeşitlilik Konseyi” denebilecek bir tür karma özerk yapı oluşturulmalı ve bu yapı anayasa yapım süreci boyunca gerekli önlemleri almalı, girişimlerde bulunmalıdır.

• Anayasa sürecini anlatan özet ve kolay anlaşılır bilgiler hazırlanmalıdır.

• Anayasayı müzakere edecek yapının hangi ilkeler ve usuller doğrultusunda çalışacağı bir çalış- ma usul ve esasları metni kaleme alınmalıdır.

• Bu yapıda yer alan kişiler anayasa kapsamında yaptıkları çalışmalarla ilgili olarak görev ve yetkileri ile birlikte tanımlanmalı, hizmet sunacak olan uzman ekibi de kamuoyuna açıklanmalı ve vatandaşların uzmanlara ulaşabileceği iletişim bilgileri de kamuoyu ile açıklanmalıdır.

• Yapının çalışma takvimi, gündemi kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmalıdır.

• Anayasayı müzakere eden yapı için bir halkla ilişkiler ve medya stratejisi oluşturulmalıdır.

• Anayasa yapım çalışmalarına dair özel bir yayın (örneğin, bir anayasa gazetesi, radyosu vs.) yapılmalı ve bu yayına ülke çapında erişim sağlanmalıdır.
 
“Anayasa yapım süreci içinde insanlar fikirlerini tamamen özgür şekilde en aykırı fikir bile bir bakıma geçici süre dokunulmazlık yasası gibi bir yasa çıkarmalı.”
 
3 -PLANI KAMUOYUNA AÇIKLAYIN
 
Sürecin içeriği ve takvimine ilişkin bilgilerin açıklanması; sürecin ilerleyişine ilişkin düzenli bilgilendirme yapılması, toplumda farkındalığın artmasını sağlayacak ve anayasa süreci daha çok sahiplenilecektir.

• Sürecin yerel ve ana akım medyada düzenli olarak yer alması sağlanmalıdır.

• Karar vericiler websiteleri ve sosyal medya hesapları üzerinden anayasa çalışmalarına ilişkin düzenli bilgi paylaşmalıdırlar.

• Komisyonda/kurumda yer alacak uzmanlar tarafından tasarlanan sürecin paylaşılması için yerel toplantılar düzenlenmelidir.

• Yerel yönetimler (belediyeler, muhtarlıklar, valilikler vs.) sürecin paylaşımında bir köprü görevi görmelidirler.

• STK’lar yerelde çalışarak, tasarlanan anayasa sürecini kendi tabanlarıyla paylaşmalıdırlar.

• Yerel ve ana akım medya araç olarak kullanılmalıdır. Televizyon, kamu spotları, basın açıklamaları, radyo, internet ve sosyal medya üzerinden tasarlanan anayasa süreci, vatandaşlarla paylaşılmalıdır.
 
 
“Yerelin düşünce ve önerilerini alan ve ortaklıkları şeffaf şekilde paylaşan anayasa istiyoruz.”
 
4 -VATANDAŞLARIN YENİ ANAYASA SÜRECİNİ SAHİPLENMELERİNİ SAĞLAYIN
 

Yeni anayasaya neden ihtiyacımızın olduğuna dair kamuoyunun bilgilendirilmesi ve anayasa için toplumsal zeminin hazırlanması, vatandaşların sürece katılımlarını teşvik edecek bir ön hazırlık olacaktır. Böylelikle anayasa sadece dar bir toplumsal grup tarafından tartışılmayacak, toplumun daha geniş kesimleri anayasaya ilişkin görüşlerini ifade edebilecektir.
 
 
Neden yeni bir anayasaya ihtiyaç duyulduğunu anlatan basit ve erişilebilir bir metin katılımcı yöntemlerle hazırlanmalı, toplumun geniş kesimlerine ulaşarak farkındalık yaratılmalıdır.

• Sürecin yürütücüsü olan siyasi irade, sürecin tamamıyla kapsayıcı olacağına dair açık ve cesaretlendirici bir mesajı sahiplenmeli, siyasi partiler de anayasa sürecine ilişkin ortak bir uzlaşı göstermeli, toplumsal kesimler ve siyasi irade arasında öncelikle güven inşası sağlanmalıdır.

• Katılımın önemi konusunda, sivil toplumun farkındalığı artırılmalıdır. Sivil toplum örgütleri, anayasaya ilişkin mesajın kolayca anlaşılmasını ve günlük hayatla da bağlantısını sağlayacak çalışmalar yapmalı, kendi tabanlarının görüşlerini yansıtacak süreçler inşa etmelidirler.

• Sivil toplum örgütleri, sendikalar ve meslek kuruluşları vatandaşların geniş katılımını sağlamak amacıyla hazırlıklar yapmalıdırlar.

• Sivil toplumdan oluşan gönüllüler vasıtasıyla mahalleler, köyler, kasabalar düzeyinde de özel çalışmalar yürütülmeli, halk meclisi toplantıları yapılarak, toplumsal zemin sağlanmalıdır.

• Yerel ve ana akım medya araç olarak kullanılmalıdır. Televizyon, kamu spotları, basın açıklamaları, radyo, internet ve sosyal medya üzerinden tasarlanan anayasa süreci, vatandaşlarla paylaşılmalıdır.

• Tüm vatandaşların anayasa hakkında bilgi edinmeleri için, basit, kısa, anlaşılır, el kitabı, broşür, afiş ve posterler ülke genelinde yaygınlaştırılmalı, ücretsiz telefon hatları oluşturulmalıdır.

• Yerel yönetimler (belediyeler, muhtarlıklar, valilikler vs.) toplumsal zeminin paylaşılmasında aktif rol oynamalıdırlar. Yerel yönetimler vasıtasıyla bilgilendirme ve bilinçlendirme sağlanmalı, kamuoyunda farkındalık yaratmak için televizyon, radyo, internet, sosyal medya, kamu spotları ve billboardlar kullanılmalı, gezici otobüsler vasıtasıyla köylere de ulaşılmalıdır.

• Toplumsal zeminin hazırlanması ve çoğulculuğu sağlamak adına, Meclis’te temsil edilemeyen siyasi partiler de anayasa yapım sürecinde yer almalıdırlar.

• Anayasa için toplumsal zeminin oluşması için yaygın bir şekilde kamuoyu yoklamaları yapılmalı, anket sonuçları vatandaşlarla paylaşılmalıdır.
 
 
5 -SÜRECE HERKESİN KATILABİLMESİ İÇİN FARKLI YÖNTEM VE ARAÇLAR OLUŞTURUN
 
Her toplumsal kesimin özellikleri ve gereksinimleri ve kullandıkları iletişim araçları birbirinden farklılık göstermektedir. Anayasa yapım sürecinin kapsayıcılığının sağlanması için farklı toplumsal kesimlerin özellikleri ve gereksinimlerine göre katılım yöntem ve araçları çeşitlendirilmeli ve kendileri rahat olarak ifade edebilecekleri ortamlar oluşturulmalıdır.

• Farklı ihtiyaçlara göre (engelli grupları, okuma-yazma bilmeyenler, farklı dil konuşanlar, vs. için) farklı araçlar kullanılmalıdır.

• Kadınların ve gençlerin katılımını kendilerini rahat ifade edebilmelerini sağlayacak özel bir çalışma yürütülmelidir. Örneğin gençler için, öğrenci kulüpleri vasıtasıyla özel çalışmalar yürütülmelidir.

• Yerel yönetimler düzeyinde de katılımı sağlayacak (örneğin kanaat önderleri, illerin siyasi parti temsilcileri, kent konseyleri, mahalle muhtarlıkları ve belediyeler üzerinden) mekanizmalar geliştirilmelidir.

• Uzak yerlerde yaşayan vatandaşların, telefonla da görüş verebilmeleri sağlanmalıdır, ücretsiz telefon hatları kurulmalıdır.

• Anayasa sürecinde, vatandaşlara, görüşlerini televizyonda da dile getirebilmeleri için imkan sağlanmalıdır.

• Okuma yazma bilen vatandaşlar için mektup ya da faks aracılığıyla da görüş verebilme imkanları oluşturulmalıdır.

• Okuma yazma bilmeyen vatandaşlar için, radyo, televizyon ve telefon aracılığıyla görüş verilebilmesi sağlanmalıdır.

Örneğin bedava bir anayasa telefon hattı kurulmalı, bu hattı arayanlar somut sorulara yanıt verecek şekilde yönlendirilmelidirler. Cep telefonlarından kısa mesajlar aracılığıyla da görüş verilebilmesinin teknik altyapısı sağlanmalıdır.

• Yeterince temsil edilmeyen grupların köylerde, mahallelerde de görüş verebilmeleri için “görüş kutuları” tasarlanmalıdır.

• Verilen bireysel görüşler de kamuoyuna duyurulmalıdır.
 
“Anayasayı hep bizden korkanlar yazdı. Oysa anayasa hepimizin tanış olduğu demokratik ortamlarda yapılmalı ki meyvelerini yiyelim.”
 
6 -KATILIM SÜRECİNİ BAŞLATIN
 
Katılım süreci sadece yazılı görüşler ve görüş alma toplantıları ile sınırlı değildir. Yukarıda belirtilen ve toplumun farklı kesimlerinin görüşlerini vermelerini sağlayacak farklı araçlar ve yöntemlerin de katılım sürecinde gözetilmesi, yazılı görüş alma süreci ve görüş alma toplantıları ile eş zamanlı olarak diğer katılım araçları da devreye sokulmalıdır. Artık bu aşamada tüm ön hazırlık çalışmaları tamamlanmış, planlar kamuoyuyla paylaşılmış ve uygulamaya geçilmiş olmalıdır.

• Tüm katılım sürecinde dikkat edilmesi gereken ana unsurlardan biri farklı kesimlerinin de sürece dahil olabilmesinin sağlanması yani sürecin kapsayıcı olmasıdır. Sürece, örgütlü olmayan bireylerin katılımı da sağlanmalıdır. Yalıtılmış alanlara ulaşmanın da yolu bulunmalıdır ki gerçekten kapsayıcılık sağlanabilsin. Bunun için gerekirse sağlık ocakları, muhtarlıklar, yetiştirme yurtları, hastaneler ve cezaevleri için de özel çalışmalar yürütülmelidir.
 
7 -VATANDAŞLARIN KATILMALARI İÇİN YAZILI GÖRÜŞ SÜRECİNİ BAŞLATIN
 
Vatandaşların ve sivil toplumun standart bir format uyarınca anayasanın bütün temel konularını kapsayacak şekilde yazılı görüş bildirmelerinin sağlanması, katılımcılığı ve kapsayıcılığı arttıracağı gibi, verilen önerilerin analizini de kolaylaştıracaktır.
 
• Yazılı görüş hazırlayacak olanlar için yönergeler içeren bir rehberin hazırlanması gerekmektedir. Bu yönergelerin standart bir formatta olması, görüş verenlerin iletişim bilgilerini içermesi ve görüşlerini sunacakları somut soruların/alanların tespit edilmesi gerekmektedir.

• Hangi konularda görüş istenildiği kategorik olarak internet sitesinde yer almalıdır.

• Vatandaşların, görüşlerini hazırlayabilmeleri için makul bir görüş alma süresi öngörülmelidir.

• Yazılı görüş vermeyi kolaylaştırmak için, internet sitesinin kullanıcı dostu olması gerekmektedir.

• Aksaklıkların yaşanmaması için, internet sitesinin altyapısı, pek çok sayıda görüşü bünyesinde toplayacak kadar iyi hazırlanmalı, sitenin çalışması düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.

• Görüş verme sürecinde herhangi bir sorunun yaşanması durumunda, internet sitesinde, telefon ve e-mail bilgileri bulunan erişilebilir bir uzman grubun olması gerekmektedir.

• Yazılı görüşler internet üzerinden kamuoyuna açık bir arşivde toplanmalıdır.
 
“Anayasa mutluluk getirmeli.”
 
8 -GÖRÜŞ ALMA TOPLANTILARI DÜZENLEYİN
 
Yeni anayasaya ilişkin toplumun her kesimine (kadınlar, çevreciler, iş dünyası, gençler, vs.) özgü meselelerin ele alınacağı, net bir takvime ve çalışma ilke ve kurallarına göre tasarlanmış, görüş alma toplantılarının düzenlenmesi, anayasa yapıcı ile vatandaşlar arasında doğrudan bir ilişkinin kurulması birebir görüş alışverişinin sağlanması açısından önem taşımaktadır.
 
• Görüş verme toplantılarına katılacak olanlar için toplantı gündeminin, süresinin, konuşulacak konuların, katılacak uzmanların, katılımcı listesinin ve hatta oturma düzenini de içeren (engellilerin katılımı da düşünülerek ) yönergelerin olduğu bir rehberin hazırlanması ve internet sitesinde yer alması gerekmektedir.

• Sivil toplum örgütlerinin uzmanlık ve çalışma alanlarına göre (örneğin, insan hakları, kadın hakları, LGBT, çevre vs.) görüşleri alınmalı, aynı konuda farklı görüşleri temsil eden örgütlerin katılımına önem verilmelidir.
 
“Halk için anayasa yapılır.”
 
• Aynı alanda çalışan sivil toplum örgütlerinin kendilerini özel olarak ilgilendiren anayasal konular üzerinde özgür ve eşit bir şekilde tartışmalarını ve somut öneriler üzerinde uzlaşmalarını teşvik edecek toplantılar tasarlanmalıdır.

• Görüş alma toplantılarına katılamayanlar için, tartışmaların canlı olarak izlenmesi sağlanmalıdır.

• Farklı siyasi görüşlere sahip tüm toplumsal gruplara ve azınlıklara eşit söz hakkı tanınmalıdır.

• Toplumsal talepleri yeterince dikkate alınmayan grupların, sürece dahil edilmesi için özel yöntem ve araçlar geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.

• Kadınların temsili erkeklerle eşit oranda olmalıdır.

• Görüş verme toplantıları, diyalog şeklinde geçmeli, uzmanlara soru sorulmasını da içeren bir formatta tasarlanmalıdır.
 
 
9 -VERİLEN TÜM GÖRÜŞLERİN ANALİZİNİ YAPIN
 
Yazılı-sözlü görüşlerin analizi, katılımcıların görüşlerinin anayasa taslağına yansıyabilmesi için çok önemlidir. Bu süreç, uzmanlar tarafından titizlikle yürütülmelidir.

• Katılım sürecinde toplanan görüşler makul bir sürede tasnif ve analiz edilmelidir.

• Tasnif ve analiz için insan kaynağı ve teknik altyapı oluşturulmalıdır.

• Bu teknik altyapının titizlikle hazırlanabilmesi ve insan kaynağının oluşturulması için devlet, bütçe ayırmalıdır.

• Tasnif edilen görüşler, internet sayfasında kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Konularına göre analizler yapılarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Görüşlerin tasnifinden veri tabanları oluşturulmalı ve toplumsal hafıza için internet sitesinde arşivlenmelidir.
 
“Ne olduğunu bilirsek beklenti ve isteklerimizi ona göre söyleriz, bu yüzden bilgilendirme toplantıları yapılmasını öneriyorum.”
 
10 -GÖRÜŞLERİN NASIL KULLANILDIĞINI AÇIKLAYIN
 
Katılımın iyi uygulamalarının en önemli aşamalardan biri de verilen yazılı ve sözlü görüşlere geri bildirimin yapılmasıdır. Geri bildirim, katılımcılığı teşvik eder, sürecin toplumsal olarak sahiplenilmesini sağlar. Toplanan görüşlerin anayasa yapım sürecinde nasıl kullanıldığına ilişkin kapsamlı bir geri bildirim raporunun kamuoyuyla paylaşılması, görüşlerin nasıl analiz edildiğini, hangi müzakerelerde konu olduğunu ve taslağa nasıl yansıdığını ortaya koyar.
 

• Yazılı görüş bildiren kişilere, örgüt/kurum temsilcilerine görüşlerin alındığına ilişkin bir yazı gönderilerek geri bildirim yapılmalıdır.

• Analiz için oluşturulan ekibin geri bildirim yapacak şekilde yapılandırılması gerekmektedir. • Görüşlerin nerede, nasıl ve kim tarafından kullanıldığına dair kapsamlı, açık ve net bir geri bildirim raporunun kamuoyuyla paylaşılması gerekmektedir.

• Yazılı görüşler ve görüş verme toplantılarında aktarılan bilgiler analiz edilirken, hangilerinin kullanıldığı, hangilerinin kullanılmadığına ilişkin gerekçeli raporlar hazırlanmalı ve bu raporlar kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Anayasa yapımından sorumlu komisyon/kurum, geri bildirime dair çalışmalarını yerel ve ulusal medya üzerinden haftalık olarak resmi bir ilanla duyurmalıdır.
 
11 -GÖRÜŞLER DOĞRULTUSUNDA TASLAK METNİ HAZIRLAYIN
 
Yazılı ve sözü görüşlerin tasnifinin ve analizinin ardından komisyon/kurum ilkeleri belirler ve metin oluşturulmaya başlanır. Görüş verenlerin ve vatandaşların bu aşamadaki çalışmalardan haberdar olması hem şeffaflığın gereği hem de daha sonraki aşamalarda katılımın özendirilmesi açısından önem taşımaktadır. 10 11 “Ne olduğunu bilirsek beklenti ve isteklerimizi ona göre söyleriz, bu yüzden bilgilendirme toplantıları yapılmasını öneriyorum.”
 
• Bu aşamada, komisyon/kurul çalışma takvimini, internet üzerinden kamuoyuna duyurmalıdır.

• Anayasa metni hazırlanırken, çalışmalar canlı yayınla da izlenebilmelidir.

• Komisyonun/kurulun hangi kararları aldığına ilişkin bilgileri de içeren raporlar düzenli olarak internet sitesinde yayınlanmalı, düzenli sosyal medya ve basın duyuruları yapılmalıdır. • Komisyonun belirleyeceği ilkeler ve kurallar kamuoyu ile paylaşılmalıdır

• Üzerinde uzlaşılan metin en kısa süre içinde kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

• Uzlaşılan metnin farklı kanallar aracılığıyla dağıtılması toplumun farklı katmanlarının taslak üzerinde görüş bildirmesine katkı verecektir. Örneğin, yerel yönetimler aracılığıyla taslak metinler dağıtılmalıdır.

• Komisyon çalışmaları hakkında bilgi almak isteyen kişi, örgüt ve kurumların ulaşabileceği bir uzman belirlenmeli, uzmanın iletişim bilgileri internet sayfasından duyurulmalıdır.
 
12 -TASLAK METNİ KAMUOYUNA AÇIKLAYIN
 
Bu süreçte şeffaf katılımcı süreç inşa edilerek taslak metin üzerinde görüşlerin verilmesi sağlanmalıdır. Bu sayede, taslak metin toplumun geniş kesimlerine ulaşır ve geniş katılımlı toplantılarda tartışılır.

• Taslak metin kamuoyuna sunulduktan sonra halk oturumları düzenlenerek, metin tartışılmaya açılmalıdır.

• Kamuoyunun farklı kesimlerine yaygın bir şekilde ulaşmak ve katılımlarını sağlamak amacıyla bir yöntem geliştirilmelidir. Metne ilişkin verilecek mesaj, mesajların kimler tarafından verileceği, farklı mesaj kanalları da göz önünde bulundurulmalıdır. Farklı ihtiyaçlara göre (engelli grupları, okuma-yazma bilmeyenler, farklı dillerde konuşanlar vs. için) farklı araçlar kullanılmalıdır.

• Hazırlanan taslak metin hakkında görüş vermek isteyen bireyler, kurum ve örgütler yazılı ve sözlü görüş vermeye çağrılmalıdır. Görüş vereceklerin hazırlanması için, katılım süreçlerinde kritik öneme sahip olan zamanındalık ilkesi gözetilmeli, metin açıklandıktan sonra makul bir sürede görüş verilmesi istenmelidir.

• Tematik alanlarda çalışan sivil toplum örgütleri bir araya gelerek uzlaşmalı ve metin üzerine ortak görüşlerini sunmalıdırlar. Yerelde de özellikle yerel yönetimler vasıtasıyla halk toplantıları düzenlenmeli ve görüşler tasnif edilerek komisyona/kurula sunulmalıdır.

• Ulusal ve yerel basın süreci yakından takip etmeli, vatandaşların doğru bilgiye erişimini sağlamalıdırlar.

• Taslak metin üzerinden verilen görüşlerin analizi yapılmalıdır.

• Taslak metne verilen görüşler için geri bildirim mekanizması işletilmelidir. Hangi görüşlerin taslağa eklendiği, hangilerinin eklenmediği gerekçeleriyle birlikte bir rapor halinde kamuoyuna sunulmalıdır. Bu noktada, sivil toplum ve basın sürecin takipçisi ve denetleyici gücü olmalıdır.
 
“Komisyondaki anayasa tartışmaları şeffaflık gereği canlı yayınlanabilir vatandaş olarak bilmeliyim ki ona göre oy vereyim.”
 
13 -TASLAK METİNE SON ŞEKLİNİ VERİN
 
Anayasa çalışmalarının şeffaf bir şekilde yürütülmesi, gerek anayasa sürecinde işletilen katılım sürecine gerekse daha sonra yürütülecek olan katılımcı süreçlere güvenin artmasında kritik rol oynayacak, Türkiye’nin demokratikleşmesine önemli katkılar sunacaktır. Kamuoyunun görüşleri ışığında hazırlanacak bir taslağın Meclis’te nihai bir yeni anayasa teklifine dönüşmesi, sürecin başarısının en önemli göstergelerinden biri olacaktır.
 
 
“Anayasa planlama süreci bir futbol maçı gibi planlanmalı. Kim oynayacak, ne zaman ne olacak belli olmalı. Baştan planlanmalı ve süreç net olmalı.”
 
• Nihai anayasa metni hazırlanıp, teklif olarak Meclis’e geldikten sonra, anayasa yazım sürecinden sorumlu Meclis Komisyonu/Kurulunda siyasi partilerin eşit temsili sağlanmalıdır. • Kadınlarla erkeklerin eşit temsili sağlanmalıdır.

• Komisyon/kurul çalışmalarının gündemleri ve toplantıların raporları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Her gün sürece ilişkin takvim internet sitesinde yer almalıdır.

• Taslağın hangi aşamalardan geçerek yürürlüğe gireceğine ilişkin bilgi düzenli olarak kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

• Nihai metin tamamlanır tamamlanmaz en kısa zamanda kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

• Paylaşılan metine dair görsel ve yazılı medyada programlar yapılmalı, metne dair tartışmalar yapılmalıdır.

• Vatandaşların yeni anayasaya dair farkındalığının arttığı bir katılım sürecinin ardından işleyecek olan yasama sürecinin nihai aşaması referandum olmalıdır.
 
 

Bu haber toplam 3625 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT