1. HABERLER

  2. DİYARBAKIR HABERLERİ

  3. Ayıx olun 'Gaz'a gelip öldürecekler!
Ayıx olun 'Gaz'a gelip öldürecekler!

Ayıx olun 'Gaz'a gelip öldürecekler!

'Kürtlerle barış isteyen, Kürdün doğasıyla da barışmak zorunda!'Birçok ülkede yasaklanan kaya gazı şimdilerde Amed'te çıkarılma hazırlıklarına başladı.

A+A-
Uzun bir zaman dilimine yayılan bu proje hayata geçerse, bölge için büyük bir felaket olacak.
 
Zira kaya gazı çıkarıldığı alanlarda toprak adeta ölüyor ve üzerinde hiçbir tarım faaliyeti yapılamıyor. Tüm bunların toplamı beraberinde yeni bir göç dalgası getirerek, bölge adeta insansızlaştırılacaktır.
 
Yeni süreçle birlikte Amed ve çevresinde ciddi bir hareketlilik söz konusu. Bir taraftan kentsel dönüşüm, bir taraftan Hevsel, Kırklardağı gibi tarihi kültürel mekanların imara açılarak inşaat faaliyetlerinin hızlanması, Dicle Nehri boyunca uzanan cafe ve restorantlar, yoksul mahallelerin tepesine kurulan dev oteller, anıt gibi restorantlar, HES projeleri, kalekollar, duble yollar derken herkesin aklına "Gelişiyor muyuz ne" sorusu gelmiyor değil. Ama bugüne kadar bölgede yaşanan gelişmeler bu cevabı boşa çıkarıp, akıllarda soru işareti bırakıyor. Amedlilerin "Düne qedar vuridız, yıqıp yaqidız bugün ne oldi êle, xêrdir birêmi?" bu sorusunun büyük bir haklılık payı var. Şimdi bu gelişmeler bir bütün olarak birbirinden kopuk görünse de hizmet ettiği olgu aynı merkezdir.
 
Kaya Gazı'nı duydunuz mu?
 
Nedir bu kaya gazı? İnce taneli ve tabakalı bir yapıya sahip olan ve de kerojen adı verilen organik madde içerdikleri için ısıtıldığında petrol ve gaz üretilebilen tortul kayalar içerisindeki gazlara 'kaya gazı' deniliyor. Kaya gazı sondajı, klasik petrol ve doğalgaz aramacılığına göre daha kolay, fakat daha pahalı bir iş.
 
Dünyada kaya gazı üretiminin başında ABD'de geliyor. Kaya gazının çıkarılması,  dünyada en büyük potonsiyele sahip Fransa'da yasaklandı. Aynı şekilde Bulgaristan ve Çek Cumhuriyeti de bu gazın çıkarılmasını yasaklarken, İspanya, İngiltere ve Güney Afrika hükümetleri gazın çıkarılmasını şimdilik dondurmuş durumda.
 
Birçok ülkede yasaklanan kaya gazı şimdilerde Amed'te çıkarılma hazırlıklarına başladı. Bu hazırlıklar elbet yeni değil yıllar önce temelleri atıldı ve yavaş yavaş hayata geçiriliyor.
 
Türkiye Petrolleri Anonin Ortaklığı (TPAO) ile Shell şirketine Amed'de sondaj açmak için 4 adet ruhsat verildi. Silvan'da açılan ilk kuyuda 2 bin 500 metreye inilirken, gazın 4 bin metrede çıkarılması planlanıyor. Silvan'ın yanısıra, Lice, Kulp ve Hazro'da da kaya gazı çıkarma kapsamında çalışma yapıldığı öğrenildi. Amed dışında, Kanada-Türk ortaklığı bulunan bir şirket Batman ve Erzurum'da, ABD'li Trans Atlantic Petroleum şirketinin de Trakya'da kaya gazı çıkarmak için ruhsat alarak çalışma yürüttüğü bildirildi.
 
Kaya gazı nasıl çıkarılıyor?
 
Kaya gazının çıkarılma yöntemi nedeniyle yer altında kimyasal maddeler karıştırılmış tazyikli suyla yapılan patlamalarda, yer altındaki gazların ve geriye kalan atık suyun depolanması da sorun yarattığı için çevreciler kaya gazının çıkarılmasını doğanın tahrip edilmesiyle eşdeğer görüyor. Yine yer altındaki bu hareketlilik deprem riskinin de beraberinde getiriyor.
 
Lice'nin deprem bölgesi olduğu gerçeği düşünüldüğünde bunun bile tek başına bir felaket olacağı anlaşılacaktır. Aynı zamanda enjekte edilen kimyasal karışımlı su doğal su kaynaklarına karışarak insan yaşamını tehdit ediyor. Yine bu suyla temas eden canlılarda tüy dökümü ile başlayan salgın ölüme kadar götürüyor. Kaya gazı çıkarıldığı alanlarda toprak adeta ölüyor ve üzerinde hiçbir tarım faaliyeti yapılamıyor. Tüm bunların toplamı beraberinde yeni bir göçü getirecek ve bölge insansızlaştırılacaktır.
 
HES'lerin altında yatan esas gerçek!
 
Kaya gazının çıkarılması için en büyük ihtiyaç sudur. Bir sondaj sırasında kullanılacak su miktrı bin tanker su olarak ifade ediliyor. Dolayısıyla bu sondajın yapılabilmesi için yoğunca suya ihtiyaç duyuluyor. Söz konusu zihniyet bunu da iyi düşünmüş. Silvan, Kulp ve Lice üçgenini kapsayan bölgede yapılan HES'ler hem "Güvenlik" hem de kaya gazı çıkarılmasına hizmet edecek. HES'lerden açılacak su kanalları bu sondajlara kadar getirilerek bir taşla iki kuş vuracaklar.
 
 Keşfedilmemiş tarihi bir mekan Godernê yok olacak!
 
Godernê Vadisi, keşfedilmeyi bekleyen doğa harikası bir kanyondur. Vadiye bağlı Hevika ve Kanika'da, yine vadinin devamı Kelé'de bulunan kaya mezarlar ve anıt mezarlar tarihçileri, araştırmacıları, arkeologları heyecanlandıracak türden yapılardır. Gelecekte tarih, gezi, spor turizminin gelişeceği ender alanlardan biri olma özelliğine sahip. Munzur Dersim için ne ise, Hasankeyf Botan için ne ise, Godernê'nin de Diyarbakır için aynı anlama geldiği belirtiliyor.
 
Geliyê Godernê'nin kamuoyunun gündemine gelmemesinde coğrafik konumunun ve çatışmalı sürecin rolü olduğu belirtiliyor. Ulaşım akslarının çok uzağında, dağlık ve son 30 yılda sıcak savaşın yoğun yaşandığı bölgenin içinde yer alıyor. Geliyê Godernê (Godernê Vadisi) çağlar boyunca insanlar için doğal korunma/savunma konumunda olmuştur. Avcı toplulukların ilk yerleşim alanlarından biri olabilir. Bol su, içinde av hayvanlarının yaşadığı büyük ormanlar, saldırılara karşı korunmaya elverişli fiziği, tarihin başlangıcından beri insan toplulukları için en uygun yerleşim alanı özelliğini taşımaktadır. Kalıntılar, bulgular, onlarca klanın bu vadiyi çok uzun süre yaşam alanı olarak kullandıklarını gösteriyor.
 
Son 2000 yılda Kürtlerin ve Ermeniler'in Geliyê Godernê'de iç içe, barışçıl biçimde yaşamı paylaştıkları biliniyor. Kaleler, kuleler, su kanalları, su değirmenleri, bunların yapımında kullanılan aletler; Ermeni halkının burada çok uzun dönem yaşadığını ortaya koyuyor. Kürtler daha çok tarım ve hayvancılıkla uğraşmışlardır.
 
Ve tarihi Entak Köyü…
 
Baraj suları altında kalacak olan bir diğer tarihi mekan Lice'nin ilk yerleşim yeri olan Kaba Kaya (Entak) Köyü. Deknanos uygarlığının merkezi bu bölgede kurulmuştur. Urartular, İskitler, Medler, Persler, Makedonyalı Büyük İskender, Partlar, Romalılar, Sasaniler, Akkoyunlular, Bizanslılar, Müslüman Araplar (Emeviler, Abbasiler) sırasıyla bu şehre egemen oldukları belirtiliyor.
 
Bu köylerin yanı sıra henüz adı kayıt altına dahi alınmamış çok sayıda köy ve mezranın da baraj suları altında kalacağı belirtiliyor.
 
Kalekollar ve duble yollar...
 
Lice'de yapımına başlanan devasa boyuttaki yol akıllara durgunluk veriyor. Zira bölgenin ihtiyacın daha fazla ebatlarda bir yol yapılıyor. Bu yola da büyük önem atfedilmiş. Çıkarılacak kaya gazı ve petrol bu yol üzerinden götürüleceği belirtiliyor. Yani devlet diğer ülkelerle birlikte bunun için büyük bir masraf yapmış ve en önemli aşama olan güvenli taşıma içinde hazırlık yapılıyor. Kalekollara gelince... Kalekollar çifte "Güvenliğe" hizmet ediyor. Hem PKK'ye karşı hem de söz konusu HES ve kaya gazının "Güvenliği" için. Zira her HES'in yapıldığı yerde bir kalekol görmek mümkün. Yine kaya gazı çıkarılan yerlerde de çevrede petrol güvenliğinden daha üst düzey bir güvenlik sağlanılıyor. Zira malzeme çok pahalı!
 
(Özgür Haber)

HABERE YORUM KAT